Những Tháng Cuối Năm Của Những Người Con Xa Xứ

Những tháng cuối năm của người Việt xa xứ tại Hàn Quốc: nỗi nhớ nhà lặng lẽ, bữa cơm ấm, những lần không thể về vì giá vé và cuộc mưu sinh.

Cuối năm ở Hàn Quốc đến rất nhanh. Nhanh đến mức người ta chưa kịp nhận ra mùa thu đã đi qua tự lúc nào, lá ngân hạnh đã rụng đầy lối, gió lạnh bắt đầu len vào từng khe áo, và những bảng hiệu “연말”, “새해” xuất hiện dày đặc trên đường phố.

Với nhiều người, cuối năm là mùa của sum họp, của ấm áp, của trở về. Nhưng với những người con xa xứ, đặc biệt là cộng đồng người Việt đang sống, học tập và làm việc tại Hàn Quốc, cuối năm lại là một khoảng lặng rất khác.

Một khoảng lặng pha trộn giữa nhớ nhà - chấp nhận  và tự an ủi bản thân.

Khi “về nhà” trở thành một phép tính dài

Không phải ai cũng không muốn về, đa phần là không thể. Giá vé máy bay những tháng cuối năm từ lâu đã trở thành câu chuyện quen thuộc với người Việt xa xứ. Từ cuối tháng 11 cho đến sát Tết Nguyên Đán, giá vé tăng theo từng tuần, có lúc cao gấp đôi, thậm chí gấp ba ngày thường. Với nhiều người lao động, du học sinh hay thực tập sinh tại Hàn Quốc, mức giá đó không chỉ là “đắt”, mà thực sự vượt ngoài khả năng chi trả.

Chưa kể đến những ràng buộc khác không kém phần nặng nề: lịch làm việc không cho phép nghỉ dài ngày, mùa cao điểm cuối năm phải tăng ca liên tục, hợp đồng lao động chưa đủ thời gian về nước, visa và giấy tờ còn vướng mắc. Và cũng có những người, dù không nói ra, nhưng sâu thẳm bên trong là chưa đủ tự tin để trở về, chưa sẵn sàng đối diện với gia đình khi cảm thấy mình vẫn còn lưng chừng, vẫn chưa đạt được điều đã hứa lúc ra đi.

Có người nói vui rằng: “Về quê cũng phải có cái gì đó mang về.”

Nhưng đằng sau câu nói nghe nhẹ tênh ấy là một áp lực rất thật. Đó là áp lực của những người ra đi mang theo kỳ vọng của gia đình, của chính bản thân mình, nhưng hành trình nơi đất khách lại không phải lúc nào cũng bằng phẳng và dễ dàng như đã từng tưởng tượng.

Cuối năm - khi nỗi nhớ nhà không còn ồn ào

Cuối năm ở Hàn Quốc vẫn có lễ, có đèn, có nhạc, có không khí rộn ràng theo cách rất riêng. Các trung tâm thương mại bắt đầu treo đèn sớm, những con phố quen thuộc khoác lên mình vẻ lung linh của mùa lễ hội, người người tất bật mua sắm, hẹn hò, chuẩn bị cho những ngày nghỉ hiếm hoi. Nhưng giữa khung cảnh đó, cảm giác không thuộc về vẫn âm thầm tồn tại trong lòng nhiều người Việt xa xứ.

Bạn có thể đứng giữa phố đông người, nhìn dòng người qua lại không ngớt, nhưng vẫn thấy mình lạc lõng. Bạn có thể ăn một bữa thật ngon, trong một quán ăn ấm áp giữa mùa đông, nhưng trong lòng vẫn thèm một món rất đơn giản ở quê nhà : một bát canh nóng mẹ nấu, một bữa cơm đủ đầy tiếng nói cười. Nỗi nhớ ấy không dữ dội, không làm người ta bật khóc, mà len lỏi rất khẽ, đủ để khiến lòng chùng xuống trong những khoảnh khắc không báo trước.

Có những buổi tối tan ca muộn, gió lạnh táp vào mặt, bất giác nhớ con đường quen thuộc ở quê, nhớ ánh đèn vàng hắt ra từ căn bếp nhỏ, nhớ cảm giác chỉ cần mở cửa là có người chờ sẵn. Có những ngày cuối năm, khi nhìn lịch làm việc kín đặc, chợt nhận ra mình sẽ lại đón Tết ở nơi này, xa nhà thêm một lần nữa. Và có những nỗi nhớ như thế, không biết kể với ai, bởi nói ra sợ làm người khác lo, mà giữ trong lòng thì đôi khi cũng thấy nặng.

Nỗi nhớ nhà của những tháng cuối năm vì thế mà rất lặng. Nó không cần lời, không cần nước mắt, chỉ tồn tại như một phần quen thuộc của cuộc sống xa xứ, âm thầm, bền bỉ, và đi cùng người ta qua hết mùa đông này đến mùa đông khác.

Những bữa cơm cuối năm “tạm bợ” nhưng đầy tình người

Những bữa cơm ấy thường không được lên kế hoạch từ sớm. Đôi khi chỉ là một tin nhắn ngắn trong nhóm chat: “Tối nay ai rảnh qua nấu ăn chung không?”, vậy mà lại đủ để kéo người ta ra khỏi căn phòng trọ lạnh lẽo sau một ngày dài. Mỗi người mang đến một chút, có khi là gói thịt mua vội ở siêu thị gần nhà, có khi là mớ rau quen thuộc hiếm hoi gợi nhớ hương vị quê nhà, có khi chỉ đơn giản là một chiếc ghế ngồi thêm cho đủ đông.

Trong gian bếp nhỏ, tiếng Việt vang lên lẫn trong mùi đồ ăn bốc khói, nghe vừa thân vừa lạ. Có người kể chuyện công việc cuối năm áp lực ra sao, có người than giá vé máy bay lại tăng, có người chỉ ngồi im lặng lắng nghe, lâu lâu mỉm cười. Không ai hỏi quá sâu, cũng không ai cần phải tỏ ra ổn hơn thực tế. Chỉ cần được ngồi đó, được là chính mình, là đã đủ.

Có những khoảnh khắc rất nhỏ nhưng lại khiến người ta nhớ mãi. Một câu hỏi vu vơ: “Năm nay chắc lại không về hả?”, một cái gật đầu nhẹ, không cần giải thích thêm. Một lời nhắc: “Ăn nhiều vào cho ấm”, nghe chẳng khác gì lời của người nhà. Và có lúc, giữa bữa ăn tưởng chừng rất bình thường ấy, người ta chợt nhận ra mình đã cười nhiều hơn so với những ngày trước đó.

Giữa mùa đông xa xứ, những bữa cơm cuối năm như vậy không làm vơi đi nỗi nhớ nhà, nhưng khiến nó bớt cô độc. Nó nhắc rằng dù mỗi người đến từ một vùng quê khác nhau, có hoàn cảnh khác nhau, thì trong những tháng ngày ở Hàn Quốc này, chúng ta vẫn đang cùng nhau chia sẻ một đoạn đường giống nhau. Và đôi khi, chỉ cần như thế thôi, lòng đã thấy ấm hơn rất nhiều.

Cuối năm cũng là lúc để nhìn lại chính mình

Ở nơi đất khách, những câu hỏi ấy thường đến vào lúc người ta mệt nhất. Có thể là sau một ngày làm việc dài, khi trở về phòng trọ chỉ còn lại sự im lặng. Có thể là một buổi tối cuối năm, nhìn lịch lật sang tháng mới, chợt nhận ra mình đã ở Hàn Quốc thêm một năm nữa. Không ồn ào, không kịch tính, chỉ là một khoảnh khắc rất thật, rất riêng, khi người ta đối diện với chính mình mà không còn né tránh.

Có người nhận ra mình đã mạnh mẽ hơn rất nhiều so với ngày mới sang, dù trước đây chưa từng nghĩ bản thân có thể chịu đựng được những điều như vậy. Có người nhận ra mình đã đánh đổi quá nhiều cho công việc mà quên mất việc sống cho chính mình. Cũng có người nhận ra rằng, hóa ra mình không cần phải chạy nhanh như đã từng ép bản thân, không cần phải lúc nào cũng tỏ ra ổn, tỏ ra cứng cỏi.

Xa nhà khiến người ta học được cách tự lo, tự đứng vững, nhưng cũng dễ khiến người ta quên mất việc lắng nghe cảm xúc của chính mình. Cuối năm, vì thế, trở thành một điểm dừng cần thiết. Không phải để trách móc bản thân vì những điều chưa làm được, mà để nhìn lại một cách công bằng hơn: mình đã cố gắng đủ nhiều rồi.

Không phải ai ở lại cũng đang thua kém, và không phải ai chưa về được cũng là vì chưa đủ giỏi. Mỗi người có một nhịp sống, một hoàn cảnh, một đoạn đường riêng cần đi qua. Có những điều chỉ khi ở lại đủ lâu, trải qua đủ nhiều mùa đông, người ta mới hiểu rằng việc tiếp tục bước tiếp, dù chậm rãi, cũng đã là một dạng can đảm.

Cuối năm, nếu có thể, hãy cho phép bản thân sống chậm lại một chút. Không cần đặt ra quá nhiều mục tiêu ngay lúc này, không cần ép mình phải trả lời tất cả câu hỏi. Chỉ cần thành thật thừa nhận cảm xúc của mình, chấp nhận những điều còn dang dở, và tin rằng hành trình này, dù chưa trọn vẹn, vẫn đang âm thầm dẫn bạn đến một nơi tốt hơn.

Gửi những người Việt đang ở Hàn những tháng cuối năm này

Nếu bạn đang đọc những dòng này trong một buổi tối lạnh, sau giờ tan ca, sau một ngày học tập mệt mỏi, hay chỉ đơn giản là vừa khép lại một ngày dài nơi đất khách; nếu bạn đang ở Hàn Quốc và năm nay không thể về nhà, thì mong bạn biết rằng, bạn không hề cô đơn.

Có rất nhiều người giống bạn, đang sống, đang làm việc, đang cố gắng từng ngày, và đang nhớ nhà theo cách rất riêng. Có người nhớ nhiều nhưng không nói ra, có người tỏ ra bình thản nhưng lòng vẫn chùng xuống mỗi khi cuối năm đến. Mỗi nỗi nhớ đều khác nhau, nhưng đều xuất phát từ cùng một điều: tình cảm dành cho quê hương và gia đình vẫn còn nguyên vẹn.

Dù không có chuyến bay nào đưa bạn về Việt Nam trong mùa này, hy vọng bạn vẫn tìm được cho mình một bữa cơm ấm giữa mùa đông, một người để trò chuyện bằng tiếng Việt thân quen, và một góc nhỏ đủ yên tĩnh để nghỉ ngơi, để thở chậm lại sau những ngày tất bật. Đôi khi, chỉ cần như vậy thôi cũng đã đủ để tiếp thêm sức lực cho hành trình phía trước.

Và xin hãy nhớ rằng, việc bạn đang ở đây, đang tự mình đối diện với cuộc sống xa xứ, đang cố gắng sống tử tế, bền bỉ và không bỏ cuộc, đã là một điều rất đáng trân trọng. Không phải ai cũng nhìn thấy những nỗ lực thầm lặng ấy, nhưng chúng vẫn hiện hữu, từng ngày, từng chút một.

Cuối năm rồi cũng sẽ qua, giống như mọi mùa đông khác. Cái lạnh rồi sẽ dịu đi, những ngày ngắn rồi sẽ dài hơn. Và một ngày nào đó, khi đủ điều kiện, đủ vững vàng, đủ an tâm, bạn sẽ trở về. Không chỉ là trở về mặt địa lý, mà là trở về với một phiên bản trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn, và hiểu rõ bản thân mình hơn.

Cho đến lúc đó, mong bạn vẫn giữ ấm, giữ lòng bình an, và tin rằng, dù đang ở đâu, bạn vẫn luôn có một nơi để nhớ, và một cộng đồng để thuộc về.