🗣️ Khi tiếng nói công dân và ngôn ngữ chính trị không còn cùng một thể?

Sau cú sụp đổ lịch sử mang tên “Yoon Suk-yeol – phản quốc”, quảng trường tưng bừng niềm vui. Nhưng khi cuộc bầu cử tiếp theo khởi động, tất cả trở lại vị trí cũ như thể chưa từng có điều gì thay đổi. Phải chăng chính trị đã học cách... bỏ qua người dân? 

✊ “Đã hạ độc tài, nhưng sao tương lai vẫn mịt mù?” 

Ngày 4/4/2025, sau phán quyết luận tội Yoon Suk-yeol người bị truy tố vì hành vi phản quốc, Hàn Quốc bước vào cuộc bầu cử Tổng thống tiếp theo. Trên các quảng trường, người dân khóc trong vòng tay nhau. Nhưng vài ngày sau, họ chợt nhận ra: trên truyền hình, trong các buổi tranh luận, ngôn ngữ quen thuộc quay trở lại GDP, bất động sản, cắt giảm thuế… 

Thay vì bàn đến công lý, sinh kế, bảo vệ người yếu thế, giới chính trị lại say sưa với tăng trưởng, đầu tư, và cổ tức quốc gia. Ngôn ngữ của “광장” nơi người dân cầm micro kể về bạo lực, bất bình đẳng, sụp đổ niềm tin đã bị gạt sang lề. Cuộc bầu cử lại trượt về ngôn ngữ của những "dự án lớn", "tăng thu nhập quốc dân", và “chính sách thu hút doanh nghiệp”. 

📣 Ngôn ngữ công dân là sự thật. Ngôn ngữ chính trị là chiến lược.

 Khi lắng nghe những người từng đứng nơi đầu sóng ngọn gió của phong trào dân chủ, những người cất tiếng nói đầu tiên sau vụ Yoon Suk-yeol – điều rõ ràng là: họ không nói cùng một ngôn ngữ với các ứng viên tranh cử. 

Họ kể về việc chính quyền địa phương tàn phá hàng loạt cây liễu để làm đường mà không hỏi dân. Về hệ thống điện lực không minh bạch, các cơ sở điều trị người khuyết tật bị biến thành "nơi cất người". Về cách nhà nước định nghĩa con người qua hiệu suất. Nhưng họ cũng thở dài: “Chính trị gia sẽ không bao giờ xem những điều đó là vấn đề. Không ai coi đây là nội dung vận động tranh cử cả”. 

🤯 Khi chính trị không còn là nơi để thay đổi – người dân chọn rút lui 

Người dân Hàn đang không chỉ thất vọng. Họ đang trở nên lạnh nhạt. Khi không ai nghe mình, người ta học cách tự cứu lấy mình một hình thái “sinh tồn cá nhân” (각자도생) đầy nguy hiểm cho nền dân chủ. Ngôn ngữ chính trị đang vận hành như một định chế độc lập nó không phản chiếu những câu chuyện mà xã hội đang sống. Khi đó, người dân mất niềm tin, và chính trị đánh mất linh hồn. 

🕳️ Từ khoảng cách đến vết nứt 

Câu nói của ứng viên Lee Jae-myung rằng “chính trị không phải của chính trị gia, mà là của người dân” nghe thật hay. Nhưng nếu vậy, tại sao những tiếng nói từ 광장 lại không thể bước lên sân khấu 여의도? 

Câu trả lời có thể nằm ở một hiện tượng mà nhà lý luận Gramsci từng mô tả: “Cái cũ đã chết, nhưng cái mới chưa hình thành”. Các chính trị gia không còn hợp với thực tế, nhưng thế lực thay thế vẫn chưa đủ mạnh để viết lại kịch bản. 

🔁 Chính trị cần một bản cập nhật ngôn ngữ 

Đã đến lúc nền chính trị Hàn Quốc phải đặt lại câu hỏi: Bạn đang nói chuyện với ai? Nếu chỉ nói với cổ đông, doanh nghiệp, hay nhóm cử tri trung lưu – thì bạn đã bỏ rơi cả một xã hội. 

Ngôn ngữ công dân không cần hoa mỹ. Đó là tiếng của người mẹ không dám nói về trầm cảm sau sinh. Của người khuyết tật bị từ chối việc làm. Của lao động hợp đồng bị đuổi trước khi đến ngày được ký chính thức. Nếu 여의도 không thể dịch được ngôn ngữ đó thành chính sách, thì chính trị chỉ là một buổi diễn không khán giả. 

🗳️ Cử tri là người quyết định cuộc chơi nhưng chính trị gia quyết định luật chơi 

Hệ thống bầu cử có thể vẫn dựa vào đa số, nhưng dân chủ thực sự không bao giờ là tiếng nói của chỉ đa số. Chừng nào ngôn ngữ thiểu số vẫn bị loại khỏi diễn đàn, thì 광장 vẫn sẽ phải xuất hiện lại và mỗi lần xuất hiện là một hồi chuông cảnh tỉnh