Nghi vấn “giáo sư ảo” tại Yonsei, Korea University: hơn 11% bài báo gắn tên học giả không hiện diện tại Hàn Quốc

Hai trường đại học hàng đầu Hàn Quốc là Yonsei và Korea University đang đối mặt với tranh cãi liên quan đến việc tuyển dụng học giả nước ngoài không làm việc trực tiếp tại trường nhưng vẫn được ghi nhận là “đồng tác giả”, góp phần nâng thứ hạng quốc tế. Một số phân tích cho thấy hơn 11% công bố khoa học của Korea University có liên quan đến các học giả không hiện diện trong nước.

Theo Yonhap News Agency, nhiều học giả nước ngoài được liệt kê trong danh sách giảng viên của hai trường dù không sinh sống hay giảng dạy tại Hàn Quốc. Điều này làm dấy lên nghi vấn các trường đã tận dụng “kẽ hở” trong cơ chế tính điểm của các bảng xếp hạng như QS World University Rankings và Times Higher Education. Theo cơ chế này, nếu một bài báo khoa học có từ hai đến ba đơn vị liên kết, mỗi tổ chức đều có thể tính bài báo đó vào thành tích nghiên cứu của mình.

Báo cáo cho biết một số trường đại học Hàn Quốc đã cấp danh hiệu học thuật cho các học giả quốc tế mà không yêu cầu họ giảng dạy hay cư trú tại trường, qua đó được hưởng lợi từ số lượng công bố khoa học gia tăng.

Yonsei University được cho là đã triển khai chương trình “Yonsei Frontier Lab” từ năm 2017 nhằm thu hút các học giả quốc tế. Theo đó, các nhà nghiên cứu được khuyến khích ghi thêm Yonsei là đơn vị liên kết trong các công bố khoa học. Chương trình từng hỗ trợ tài chính lên tới 30.000 USD cho mỗi nhà nghiên cứu. Trong khoảng 6 năm, các học giả tham gia đã công bố hàng trăm bài báo.

Thứ hạng QS của Yonsei đã tăng từ ngoài top 100 năm 2018 lên vị trí 70 vào năm 2023. Tuy nhiên, đại diện trường cho biết chương trình này đã chấm dứt vào khoảng tháng 8.2022 sau khi nhận thấy việc thiếu tương tác thực chất có thể gây tranh cãi. Trường cũng khẳng định hiện không còn duy trì các học giả quốc tế theo mô hình này và phủ nhận việc yêu cầu ghi tên Yonsei để đổi lấy hỗ trợ tài chính.

Trong khi đó, Korea University triển khai chương trình tương tự mang tên “K-Club” từ năm 2023, thu hút khoảng 150 học giả quốc tế. Theo dữ liệu từ Scopus, trong số 8.707 bài báo gắn với Korea University năm ngoái, có 1.011 bài liên quan đến 80 học giả thuộc chương trình này. Riêng năm nay, tính đến giữa tháng 3, có 317 trong tổng số 2.536 bài báo, tương đương 12,5%, được ghi nhận từ các học giả K-Club.

Phần lớn các học giả này có liên kết chính với các trường đại học hoặc viện nghiên cứu ở nước ngoài. Sau khi được bổ nhiệm làm giáo sư thỉnh giảng hoặc đặc biệt, họ ghi thêm Korea University như một đơn vị liên kết thứ hai hoặc thứ ba trong các công bố, qua đó làm tăng đáng kể sản lượng nghiên cứu của trường.

Một trường hợp được nhắc đến là Zahoor Ahmed, phó giáo sư người Pakistan tại Bahcesehir Cyprus University, trung bình công bố một bài báo mỗi hai tuần nhưng chưa từng làm việc trực tiếp tại Korea University tính đến tháng 3.2026.

Phía Korea University cho biết chương trình K-Club được thiết kế nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu quốc tế theo mô hình từ xa. Tuy nhiên, phân tích cho thấy chỉ khoảng 8% trong số gần 1.600 bài báo có tên trường là kết quả hợp tác với giảng viên chính thức của trường.

Đại diện Korea University cho rằng mô hình nghiên cứu từ xa là xu hướng toàn cầu, viện dẫn các trường như Harvard University, Massachusetts Institute of Technology và Imperial College London cũng áp dụng các hình thức hợp tác linh hoạt tương tự. Trường nhấn mạnh khoảng 19% các nhà khoa học thuộc nhóm “top 1% toàn cầu” theo Clarivate cũng có nhiều đơn vị liên kết.

Ngoài ra, khoảng 70 học giả K-Club đã nộp đề xuất nghiên cứu chung với giảng viên trong nước vào năm ngoái, trong đó 21 nhóm được chọn tài trợ. Trường cũng cho rằng tỷ lệ đồng tác giả thấp phản ánh độ trễ trong công bố khoa học quốc tế và bác bỏ nhận định gọi các học giả này là “giáo sư ảo”, khẳng định mọi bổ nhiệm đều được xem xét đúng quy trình.

Vụ việc đang đặt ra câu hỏi về tính minh bạch trong hệ thống xếp hạng đại học toàn cầu, cũng như cách các trường tận dụng mô hình liên kết học thuật để gia tăng vị thế quốc tế trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.