Du học sinh Việt tại Hàn Quốc và những rủi ro âm thầm phía sau việc làm thêm, visa

Du học sinh Việt tại Hàn Quốc bị nợ lương, lừa visa: Không còn là chuyện cá biệt

Thời gian gần đây, thông tin Hàn Quốc cấp 42 giấy xác nhận nạn nhân mua bán người đã thu hút sự chú ý của dư luận. Đáng nói, trong số các trường hợp được công nhận nạn nhân, có nhiều du học sinh Việt Nam, với các hình thức vi phạm phổ biến như bị nợ lương kéo dài, bị ép làm việc trái phép và bị lừa đảo liên quan đến visa.

Điều này cho thấy một thực tế đáng lo ngại: những rủi ro mà du học sinh Việt phải đối mặt tại Hàn Quốc không chỉ dừng lại ở khó khăn tài chính hay rào cản ngôn ngữ, mà đã chạm đến ranh giới của các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Những hình thức du học sinh Việt dễ trở thành nạn nhân

 Nhiều trường hợp bắt đầu từ việc tìm kiếm công việc làm thêm. Do áp lực chi phí sinh hoạt, một số du học sinh chấp nhận làm việc thông qua môi giới không rõ ràng, hoặc làm tại các cơ sở không ký hợp đồng lao động chính thức. Từ đó phát sinh tình trạng nợ lương kéo dài, trả lương thấp hơn thỏa thuận, thậm chí không trả lương.

Một số trường hợp khác bị dụ dỗ bằng lời hứa “lo visa”, “chuyển đổi visa nhanh”, “đảm bảo không bị kiểm tra”. Khi xảy ra vấn đề, người lao động vừa mất tiền, vừa đối mặt nguy cơ vi phạm quy định lưu trú.

Điểm chung của nhiều nạn nhân là tâm lý sợ bị trục xuất, sợ liên lụy đến hồ sơ visa, nên chọn cách im lặng hoặc bỏ qua. Chính sự im lặng này khiến các hành vi vi phạm tiếp diễn và ngày càng tinh vi hơn.

Vì sao những vụ việc này khó được phát hiện sớm?

Một phần nguyên nhân đến từ việc du học sinh thiếu thông tin pháp lý và không biết rõ quyền lợi của mình. Bên cạnh đó, rào cản ngôn ngữ khiến nhiều người ngại tiếp cận các cơ quan chức năng của Hàn Quốc.

Ngoài ra, tâm lý “chịu đựng cho qua”, hoặc suy nghĩ rằng “mình là người nước ngoài nên không được bảo vệ” cũng khiến nhiều nạn nhân không lên 

tiếng. Trên thực tế, luật pháp Hàn Quốc có cơ chế bảo vệ nạn nhân, kể cả trong trường hợp người lao động đang ở tình trạng cư trú không ổn định.
 

Khi rơi vào tình huống bị nợ lương, lừa visa, du học sinh nên làm gì?

Việc quan trọng đầu tiên là không tự ý bỏ trốn hoặc cắt liên lạc, vì điều này có thể khiến hồ sơ trở nên bất lợi hơn. Du học sinh nên giữ lại tất cả bằng chứng liên quan như tin nhắn, hợp đồng, lịch làm việc, sao kê chuyển khoản hoặc lời hứa bằng văn bản.

Tiếp theo, cần tìm đến các cơ quan hỗ trợ chính thức thay vì chỉ tìm sự giúp đỡ trong cộng đồng không chính thống.

Tại Hàn Quốc, du học sinh có thể liên hệ Trung tâm hỗ trợ lao động nước ngoài (외국인근로자지원센터) để được tư vấn miễn phí về quyền lợi lao động.

 Trong các trường hợp nghiêm trọng, có dấu hiệu ép buộc lao động hoặc lừa đảo, việc liên hệ cảnh sát hoặc đường dây nóng phòng chống mua bán người 112 hoặc 1366 là hoàn toàn hợp pháp và được bảo mật thông tin.

Ngoài ra, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Hàn Quốc cũng có cơ chế xem xét bảo vệ nạn nhân, kể cả khi người đó đang gặp vấn đề về visa. Việc được công nhận là nạn nhân mua bán người có thể giúp nạn nhân được tạm thời bảo vệ về mặt cư trú và pháp lý.

Du học sinh Việt cũng nên chủ động tìm đến Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán Việt Nam tại Hàn Quốc để được hướng dẫn thêm trong các trường hợp phức tạp.

Phòng tránh rủi ro từ sớm: điều du học sinh cần lưu ý

Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân, du học sinh cần tránh làm việc thông qua môi giới không rõ ràng, không giao tiền cho cá nhân hứa “lo visa” hoặc “bao trọn thủ tục”. Mọi công việc làm thêm nên có hợp đồng rõ ràng và đúng quy định.

Quan trọng hơn cả, cần thay đổi suy nghĩ rằng người nước ngoài không được bảo vệ. Việc lên tiếng đúng lúc không chỉ bảo vệ bản thân, mà còn góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm tiếp diễn với những người khác.

Việc 42 trường hợp được công nhận là nạn nhân cho thấy pháp luật Hàn Quốc không hoàn toàn bỏ mặc người lao động nước ngoài. Tuy nhiên, sự bảo vệ chỉ có thể phát huy khi người trong cuộc dám lên tiếng và tìm đến đúng kênh hỗ trợ. Trang bị thông tin và chủ động bảo vệ bản thân chính là cách tốt nhất để du học sinh Việt tránh trở thành nạn nhân tiếp theo.