Vén Màn Sự Thật Về Văn Hóa Đồng Tính Trong Giới Vua Chúa Hàn Quốc

Nếu bạn từng xem qua “The King and the Clown” - một trong số ít các bộ phim Hàn dám mạnh dạn khai thác chủ đề đam mỹ, bộ phim thành công của điện ảnh Hàn Quốc, hẳn bạn sẽ thắc mắc: Liệu mối quan hệ đồng tính thời xưa ở Hàn Quốc có thực sự tồn tại, hay chỉ là sự tưởng tượng của nhà làm phim?

The King and the Clown (tạm dịch: Nhà vua và tên hề) là một trong số ít phim cổ trang hiếm hoi khai thác chủ đề về đồng tính của vua chúa Hàn Quốc. Khi ra mắt, phim nhanh chóng gây được tiếng vang lớn, nhận được 15 đề cử khác nhau tại liên hoan phim Daejong lần thứ 43, một giải thưởng điện ảnh danh giá bậc nhất của Hàn Quốc.

Thực tế cho thấy, dù không xuất hiện dày đặc trong ghi chép chính sử, những dấu ấn liên quan đến đồng tính luyến ái đã len lỏi từ chốn dân gian đến tận chốn cung đình, ngay cả khi xã hội truyền thống Hàn Quốc từng có giai đoạn coi đây là vấn đề nhạy cảm.

Đồng tính thật sự xa lạ hay không?

Nhiều người vẫn nghĩ đồng tính chỉ du nhập vào Hàn Quốc sau những ảnh hưởng từ phương Tây. Lý do là sự hiếm hoi của tài liệu chính thống, sự kín đáo trong đời sống cá nhân cùng quan niệm cộng đồng LGBTQ+ thường gắn với khu vực dành cho người nước ngoài (như Itaewon ở Seoul). Tuy nhiên, với bối cảnh Đông Á rộng lớn, nhận định “Hàn Quốc không có văn hóa đồng tính trước thế kỷ XIX” là thiếu thuyết phục. Bởi ở Trung Quốc, Nhật Bản, và thậm chí một phần nước Nga thời xưa, mối quan hệ đồng tính vẫn được ghi nhận rải rác trong các tài liệu thơ ca, hội họa hay nghi thức xã hội.

Thậm chí, có những giai đoạn, chính tư tưởng du nhập từ Cơ Đốc giáo, Hồi giáo và sau này là Nho giáo dưới triều Joseon đã khiến các mối quan hệ phi truyền thống này dần bị coi là “vùng cấm”. Sự khắt khe ngày càng tăng này đã đẩy văn hóa đồng tính vào bóng tối, để rồi ngày nay, khi tìm hiểu lại, chúng ta chỉ được thấy qua một số giai thoại hay tài liệu gián đoạn.

Ba vị vua Hàn Quốc bị đồn có người tình nam

Những ghi chép chính thức về các vị vua đồng tính rất ít ỏi, nhưng không hề vắng bóng. Lịch sử Hàn Quốc cho rằng ít nhất ba quân vương từng bị đồn có mối quan hệ đồng giới.

Vua Hyegong (Triều đại Shilla, trị vì 765–780)

Là vị vua thứ 36 của Shilla, lên ngôi khi còn rất nhỏ (khoảng 8 tuổi).Triều đại của ông đẫm mùi xung đột, bè phái và thiên tai.Tương truyền rằng khi còn là hoàng tử, ông thích những đồ trang sức và sở thích nữ tính, đi cùng câu chuyện ly kỳ về việc được sinh ra “thay thế” cho một bé gái, gây lo sợ vương triều rối loạn. Trong hoàng cung, Vua Hyegong được cho là có quan hệ đồng giới với một nam giới; tuy tài liệu rất sơ sài, cũng đủ để chứng minh đồng tính không hề xa lạ thời ấy.

Vua Mokjong (Triều đại Goryeo, trị vì 997–1009)

Là vị vua thứ bảy của Goryeo, nổi tiếng khéo léo trong chính sách ngoại giao và quản lý, nhưng không kiềm chế được sự lộng quyền của Thái hậu Heonae. Mokjong có hoàng hậu và phi tần, song không hứng thú với họ và không có con. Ông quyết định chọn người kế vị trong họ hàng.

Mối tình với chàng Yu Haeng-gan được ghi nhận là yongyang (thuật ngữ ẩn dụ cho quan hệ đồng giới). Yu Haeng-gan, một kẻ tham vọng, đã lên chức cao nhờ được vua sủng ái. Sau khi thất bại trong cuộc nổi loạn, Mokjong bị ám sát ở tuổi 28. Mối quan hệ đồng tính của vị vua này cho thấy phần nào không gian cởi mở hơn trước thời Joseon chịu ảnh hưởng Nho giáo.

Vua Gongmin (Triều đại Goryeo, trị vì 1351–1374)

Vua Gongmin trong triều đại Goryeo có lẽ là nhân vật LGBTQ nổi tiếng nhất trong lịch sử Hàn Quốc.  Là vị vua thứ 31 của Goryeo, từng lập nhiều chính sách quan trọng, giúp Goryeo thoát bớt sự kìm kẹp của Đế chế Nguyên.

Ông rất yêu người vợ Mông Cổ (Công chúa Noguk), nhưng sau khi bà mất, nhà vua rơi vào khủng hoảng tinh thần và bắt đầu nảy sinh quan hệ tình dục với những cận thần nam.

Một số sử liệu ghi lại rằng Gongmin lập hẳn một đội cận vệ nam trẻ (Jajewi) để phục vụ mình, thậm chí có người tình nam chính thức là Kim Heung-gyeong. Tuy nhiên, các ghi chép về hành vi tình dục của nhà vua cùng những lùm xùm kế vị khiến chính sử nhìn nhận ông với nhiều nghi ngại và thiên kiến. Cuối đời, Vua Gongmin bị ám sát, triều đại cũng suy yếu, phần vì sự hỗn loạn khi ông không còn vợ chính thất và cũng không có con chính thống.

Các mẩu chuyện về đồng tính trong cung đình

Bên cạnh ba vị vua “tai tiếng” trên, còn nhiều giai thoại khác trong hoàng gia. Ví dụ, thời Vua Sejong (1418–1450), từng có tin đồn về con dâu ông qua lại với nữ hầu gái, khẳng định không chỉ nam giới mới dính líu đến quan hệ đồng tính mà phụ nữ trong cung cũng có. Dù không bàn sâu, song đó là bằng chứng gián tiếp cho thấy cảm xúc đồng giới không hề hiếm.

Tuy nhiên, do thiếu tài liệu chính thống và do xã hội dần nghiêm cấm đề tài này, rất nhiều câu chuyện đã biến mất hoặc chỉ tồn tại dưới dạng truyền miệng, không được ghi chép đầy đủ.

Sự “mất hút” của văn hóa đồng tính khi Hàn Quốc hiện đại hóa

Vào đầu thế kỷ 20, Hàn Quốc bước sang trang mới, chịu ảnh hưởng đậm nét từ tư tưởng phương Tây và vốn đã thấm nhuần chuẩn mực Nho giáo. Đồng tính bị quy chụp là trái luân thường, phi đạo đức. Không ít ghi chép cũ biến mất hoặc bị xóa nhòa, khiến mọi bằng chứng chỉ còn sót lại qua giai thoại. Đến khi phong trào LGBTQ+ quốc tế nổi lên và xã hội Hàn Quốc dần cởi mở, giới nghiên cứu, giới trẻ và công chúng mới bắt đầu quan tâm lại những câu chuyện ít được chạm tới này.

Dấu ấn còn sót lại 

Nhìn lại suốt chặng đường lịch sử, có thể thấy đồng tính không phải “văn hóa ngoại lai” mới du nhập về Hàn Quốc. Ngay từ thời các vương quốc cổ, đã có ít nhiều giai thoại và chứng cứ gián tiếp về mối quan hệ đồng tính – từ hoàng cung cho tới các tầng lớp nghệ sĩ, gánh hát dân gian.

Mặc dù xã hội Hàn Quốc sau này chuyển mình theo hướng khắt khe với đồng tính, dấu vết của những mối quan hệ này vẫn âm thầm lưu lại qua nhiều giai thoại và gợi ý sử liệu rời rạc. The King and the Clown có thể chỉ là một mảnh ghép nhỏ trong bức tranh lớn về văn hóa đồng tính xưa, nhưng nó đã gợi mở cho công chúng góc nhìn táo bạo hơn về một chủ đề từng bị chìm khuất. Trong tương lai, khi xã hội ngày càng thấu hiểu và khoan dung hơn với cộng đồng LGBTQ+.