Hàn Quốc thậm chí sẽ không thể mua máy bay không người lái từ Trung Quốc... các bộ phận đang được nội địa hóa

Trong bối cảnh drone đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi từ nông nghiệp, cứu hộ, giám sát biên giới cho tới mục đích quân sự, sự phụ thuộc gần như tuyệt đối vào công nghệ Trung Quốc đang khiến Hàn Quốc lộ rõ điểm yếu chiến lược. Đặc biệt, khi Trung Quốc bắt đầu siết chặt xuất khẩu các linh kiện drone có thể được sử dụng cho mục đích quân sự, các doanh nghiệp Hàn Quốc lập tức rơi vào thế bị động.

Hiện tại, tập đoàn DJI của Trung Quốc chiếm khoảng 70% thị phần drone toàn cầu. Các sản phẩm của DJI nổi bật nhờ hiệu năng vượt trội và giá thành cạnh tranh với một tổ hợp mà các hãng drone tại các nước phát triển khó có thể đối chọi. Ngay cả chính phủ Hàn Quốc cũng từng lên kế hoạch sử dụng drone Trung Quốc để giám sát hoạt động đánh bắt trái phép trên biển, tuy nhiên kế hoạch này đã bị hủy bỏ sau khi Trung Quốc áp đặt lệnh kiểm soát xuất khẩu đối với các linh kiện drone hiệu năng cao, bao gồm động cơ, cánh quạt và hệ thống điều khiển bay với lý do các sản phẩm này có thể sử dụng cho mục đích quân sự kép. Hiện tại, tỷ lệ nội địa hóa trung bình đối với các linh kiện drone tại Hàn Quốc chưa đạt 30%, khiến các doanh nghiệp trong nước không thể sản xuất drone hoàn chỉnh nếu thiếu linh kiện từ Trung Quốc.

Theo chia sẻ từ các doanh nghiệp Hàn Quốc, việc phụ thuộc vào nguồn cung Trung Quốc không chỉ tạo rủi ro sản xuất, mà còn khiến họ khó cạnh tranh về giá. Dù mong muốn sử dụng linh kiện quốc nội, họ thừa nhận giá thành sản phẩm Hàn vẫn quá cao so với hàng Trung Quốc. “Nếu nhập khẩu từ Trung Quốc bị chặn, giá đầu vào sẽ lập tức tăng mạnh” - đại diện một công ty chia sẻ. Thêm vào đó, khoảng 70% doanh nghiệp drone nội địa có doanh thu dưới 1 tỷ won/năm, khiến họ khó có khả năng tự đầu tư phát triển công nghệ thay thế.

Trước thực trạng này, chính phủ Hàn Quốc đã công bố kế hoạch hỗ trợ nội địa hóa toàn bộ chuỗi linh kiện drone, hướng tới từng bước độc lập công nghệ. Trọng tâm sẽ là năm lĩnh vực có giá trị ứng dụng cao và đòi hỏi tự chủ công nghệ: nông nghiệp, xây dựng, cứu hỏa, môi trường và an ninh. Trong năm nay, chính phủ sẽ đầu tư 100 tỷ won vào các dự án phát triển drone cho ngành cứu hỏa và kiểm soát chim trời tại sân bay, hai lĩnh vực có nhu cầu cấp thiết và dễ triển khai ở quy mô quốc gia.

Việc Trung Quốc kiểm soát xuất khẩu drone có thể gây khó khăn trong ngắn hạn, nhưng cũng là lời cảnh tỉnh giúp Hàn Quốc đẩy nhanh chiến lược tự chủ công nghệ. Trong bối cảnh drone đang ngày càng có vai trò quan trọng trong cả dân sự lẫn quân sự, việc xây dựng năng lực sản xuất trong nước không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là ưu tiên an ninh quốc gia. 

Vấn đề đặt ra là: liệu các doanh nghiệp nhỏ có đủ năng lực để bước vào giai đoạn đổi mới công nghệ, hay cần có mô hình liên kết sâu hơn giữa khu vực công - tư và các viện nghiên cứu? Việc hiện thực hóa tham vọng nội địa hóa drone sẽ không thể diễn ra trong một sớm một chiều, nhưng bước đi đã được khởi động và bài toán công nghệ quốc gia giờ đây không còn là câu chuyện của riêng ngành hàng không không người lái.