Các ông lớn Starbucks, McDonald's cũng tháo chạy tại thị trường Hàn

Việc Starbucks đóng cửa chi nhánh tại khu vực Marshan Terminal (Changwon) và McDonald’s rút lui khỏi địa điểm từng được xem là biểu tượng thương mại trong suốt hơn 20 năm không đơn thuần là sự kiện kinh doanh. Đây là chỉ dấu nghiêm trọng cho thấy thị trường tiêu dùng địa phương tại Hàn Quốc đang bước vào giai đoạn "co rút hệ thống" một cuộc khủng hoảng mang tính cấu trúc mà ngay cả những thương hiệu toàn cầu cũng không thể trụ nổi. 

Trước đây, những tên tuổi như Starbucks hay McDonald’s luôn được xem là chỉ báo sức sống của một khu vực: nơi nào có lưu lượng người tiêu dùng ổn định, nơi đó có những “ông lớn” xuất hiện. Tuy nhiên, trong vòng hai năm qua, sự sụt giảm hai con số trong doanh số bán lẻ tại các địa phương như Jeju, Busan, Gyeongnam đã phá vỡ mối quan hệ tưởng chừng bất biến ấy. Người dân không còn chi tiêu cho trải nghiệm thương hiệu, mà đang cắt giảm đến tận cùng những khoản không thiết yếu – kéo theo sự sụp đổ hàng loạt của chuỗi giá trị tiêu dùng. 

Biển treo cho thuê phủ đầy con phố tại Phố mua sắm Chilseong-ro, từng đông đúc người dân và khách du lịch Jeju và được gọi là “Myeongdong của Jeju

Lý do khiến các chuỗi thương hiệu lớn không thể tiếp tục hoạt động tại vùng địa phương không chỉ nằm ở chi phí cố định cao, mà còn đến từ sự lệch pha trong mô hình kinh doanh. Các chuỗi toàn cầu thường được thiết kế theo logic tập trung: quy chuẩn đồng nhất, chi phí vận hành cao, đòi hỏi dòng khách ổn định và khả năng chi tiêu ở mức trung bình khá trở lên. Khi sức mua suy giảm mạnh – như tại Jeju với chỉ số tâm lý sản xuất giảm hơn 40 điểm – các mô hình "quy mô lớn để tối ưu lợi nhuận" trở nên không thể vận hành. Bản thân thương hiệu toàn cầu, với tất cả lợi thế về tên tuổi, cũng không thể cạnh tranh với quán ăn địa phương có chi phí thấp hơn, vận hành linh hoạt hơn, và ít phụ thuộc vào thị trường tiêu dùng đại trà. 

Thực tế, điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở sự rút lui của các “ông lớn” thương mại, mà ở chỗ toàn bộ hệ sinh thái sản xuất – tiêu dùng – tín dụng tại các địa phương cũng đang suy yếu đồng thời. Nhiều nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, ô tô tại Busan, Changwon cho biết đơn hàng từ các đối tác đầu chuỗi đã sụt giảm đột ngột do xu hướng chuyển sản xuất ra nước ngoài để né thuế nhập khẩu Mỹ và cắt giảm chi phí nhân công. Các doanh nghiệp cấp hai, cấp ba – vốn phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn đơn hàng này – giờ phải đối mặt với nguy cơ mất thanh khoản, phá sản, và kéo theo đó là làn sóng vỡ nợ gia tăng. 

Tình trạng này dẫn đến vòng xoáy khép kín: doanh nghiệp giảm sản xuất, người lao động mất việc, chi tiêu suy giảm, tiêu dùng nội địa co lại, ngân hàng siết tín dụng do tỷ lệ nợ xấu tăng. Tại Jeju và Gangwon, tỷ lệ nợ quá hạn ở các ngân hàng thương mại đã tăng lên mức cao nhất kể từ khi có thống kê vào cuối năm 2019. Dưới sức ép này, ngay cả các ngân hàng địa phương cũng buộc phải trở nên dè dặt hơn trong giải ngân, tiếp tục siết dòng tiền đối với chính các doanh nghiệp đang khát vốn để tái cấu trúc. 

Ảnh minh họa bài viết

Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng tình trạng này không thể giải quyết đơn thuần bằng các biện pháp tình thế như trợ cấp tạm thời hay giảm thuế thu nhập doanh nghiệp. Vấn đề nằm ở việc các địa phương tại Hàn Quốc đang thiếu đi năng lực chuyển đổi mô hình kinh tế từ sản xuất hàng loạt sang các ngành dịch vụ tinh gọn, công nghệ cao hoặc mô hình kinh tế tuần hoàn dựa trên đặc thù địa phương. Trong khi các đô thị trung tâm như Seoul hay Incheon có thể đón đầu các xu hướng đổi mới công nghệ, thì phần lớn địa phương lại vẫn đặt cược vào các ngành truyền thống, dễ bị tổn thương khi gặp biến động toàn cầu. 

Nếu không có chiến lược đầu tư chọn lọc, kích thích các ngành công nghiệp mới như du lịch bền vững, y tế địa phương, năng lượng tái tạo, hoặc hỗ trợ khởi nghiệp bản địa hóa, các tỉnh sẽ tiếp tục bị bỏ lại phía sau trong chuỗi cung ứng quốc gia. Và điều đó sẽ không chỉ là vấn đề của các thương hiệu rút lui mà là lời cảnh báo cho sự bất ổn sâu sắc trong cơ cấu phát triển kinh tế liên vùng của Hàn Quốc.