Vì sao Tháp Lò hơi 44 năm tuổi tại Ulsan (Hàn Quốc) đột ngột đổ sập?

Sau vụ sập tháp lò hơi tại Nhà máy Nhiệt điện Ulsan của Công ty Phát điện Đông Tây Hàn Quốc khiến 7 công nhân thiệt mạng hoặc mất tích, dư luận đặt ra câu hỏi lớn về nguyên nhân thảm họa. Các nhà điều tra đang tập trung làm rõ tính hợp lý của quy trình tháo dỡ, đặc biệt là khi công trình được xây dựng từ năm 1981 và đã ngừng sử dụng từ lâu.

Hiện trường và nghi vấn về quy trình tháo dỡ

Theo lời khai từ cảnh sát và cơ quan cứu hỏa vào ngày 7/11, 9 nhân viên của một công ty chuyên về phá dỡ đã tiến hành công việc tại tháp lò hơi số 5 (trong tổng số 4-6) thuộc Nhà máy Nhiệt điện Ulsan.

Vào khoảng 14 giờ 02 phút chiều ngày 6/11, khi các công nhân đang tiến hành cắt cốt thép và trụ sắt ở vị trí 25 mét so với mặt đất của tháp lò hơi cao 60 mét, tháp đã bất ngờ đổ sập, khiến 7 người bị vùi lấp. Âm thanh "RẦM" lớn vang vọng đến hơn 200 mét.

Vấn đề gây thắc mắc lớn là vì sao các nhân viên công ty lại phải trực tiếp leo lên tháp lò hơi để tiến hành cắt cốt thép. Công trình này được xây dựng từ năm 1981 và đã ngừng sử dụng từ năm 2021 sau hơn 40 năm hoạt động, cho thấy mức độ xuống cấp nghiêm trọng.

Các chuyên gia nhận định cần phải xem xét liệu việc sử dụng máy cắt oxy để tiến hành công việc tháo dỡ ở độ cao 25 mét trên một cấu trúc cũ kỹ như vậy có phù hợp hay không. Giới chuyên môn trong ngành cho rằng khả năng cao là do trọng tâm bị dồn về một phía trong quá trình cắt, dẫn đến việc cấu trúc mất cân bằng và sụp đổ.

Rò rỉ quy định lỏng lẻo và thiếu biện pháp an toàn

Nhiều ý kiến chỉ ra rằng có sự lỏng lẻo trong quy định và quy trình làm việc. Một trong những câu hỏi lớn là liệu công ty có làm theo cẩm nang tháo dỡ nội bộ (nếu có) hay không. Đặc biệt, đối với một tháp lò hơi bằng cốt thép, trọng tải sẽ rất lớn ở các phần dưới, nên việc cắt cốt thép ở độ cao 25 mét (thuộc phần thân dưới) có phải là quyết định đúng đắn hay không cần được làm rõ.

Bên cạnh đó, các cơ quan điều tra phải xem xét thêm các khía cạnh an toàn cơ bản:

Công ty có sử dụng dây cáp sắt để cố định tháp lò hơi với các công trình lân cận để phòng ngừa trường hợp tháp bị nghiêng, đổ hay không.

Công nhân có được trang bị dây an toàn tương tự như tại các công trường xây dựng chung cư để phòng ngừa tai nạn rơi, ngã hay không.

Một quan chức trong ngành đã có mặt tại hiện trường ngay sau tai nạn cho biết: “Việc lắp đặt dây cáp thường tốn rất nhiều thời gian, nên cần xác minh xem liệu công đoạn này có bị bỏ qua hay không.”

Đáng báo động, luật pháp liên quan cũng cho thấy sự lỏng lẻo: Các công trình xây dựng thông thường phải nộp kế hoạch tháo dỡ chi tiết cho chính quyền địa phương để được cấp phép. Tuy nhiên, tháp lò hơi Ulsan lại được phân loại là công trình kỹ thuật (공작물), do đó, công ty đã không cần phải nộp kế hoạch và xin cấp phép tại quận Nam, Ulsan.

Thành lập Đội điều tra chuyên trách

Bộ Lao động và Cảnh sát hiện đang tiến hành điều tra nguyên nhân vụ tai nạn thông qua việc thu thập các tài liệu quan trọng, bao gồm kế hoạch tháo dỡ, hồ sơ cắt thép, tài liệu giám sát và quy trình chỉ đạo an toàn quản lý.

Cơ quan Cảnh sát tỉnh Ulsan đã thành lập một đội điều tra chuyên trách gồm hơn 70 người, do Đội trưởng Đơn vị Cơ động Hình sự Ulsan đứng đầu, cùng với các chuyên gia khoa học pháp y và phân tích kỹ thuật số. Đội điều tra tuyên bố sẽ phối hợp với Bộ Lao động và Viện Kiểm sát để xem xét toàn diện nguyên nhân vụ tai nạn, bao gồm trách nhiệm của các bên liên quan: chủ đầu tư, nhà thầu chính và nhà thầu phụ.