Vì sao ngành nuôi trồng thủy sản Hàn Quốc đồng loạt lên tiếng đòi cải thiện quy định tuyển lao động nhập cư

Ngành nuôi trồng thủy sản Hàn Quốc gặp khó vì quy định tuyển lao động nhập cư thiếu nhất quán. Nhiều ngư dân bị xử phạt dù đã được cấp phép trước đó, buộc giới trong ngành kêu gọi cải thiện luật và chính sách visa.

Những bất cập trong quy định tuyển dụng lao động nước ngoài đang khiến hoạt động nuôi trồng thủy sản tại Hàn Quốc gặp nhiều khó khăn. Nhiều ngư dân phản ánh họ đã được cấp phép tuyển lao động nhập cư hợp pháp, nhưng sau đó lại bị xử phạt hành chính vì các tiêu chí mà chính cơ quan chức năng trước đây đã chấp thuận.

Bị xử phạt dù đã được cấp phép từ trước

Ông Park Jung Hyun, 45 tuổi, đã điều hành một trang trại nuôi vẹm tại vùng biển trước làng Gusan, quận Masanhappo, thành phố Changwon suốt 9 năm qua. Trong cuộc kiểm tra thực địa do Bộ Lao động và Việc làm Hàn Quốc tổ chức vào ngày 3 tháng trước, ông bất ngờ nhận được thông báo rằng lao động nước ngoài mang visa lao động phổ thông E 9 không được phép làm việc trên tàu có trọng tải từ 20 tấn trở lên.

Điều khiến ông Park bức xúc là ngay từ khi bắt đầu nuôi trồng thủy sản, ông đã nộp hồ sơ xin tuyển lao động nước ngoài làm việc trên tàu 24 tấn và đã được Bộ Lao động cấp phép. Trong nhiều năm liên tiếp, ông đều được chấp thuận theo cùng một nội dung. Tuy nhiên, khi ông phản đối, cán bộ kiểm tra chỉ giải thích rằng các quyết định hành chính trước đây là sai sót. Cuối cùng, ông Park nhận được thông báo có thể bị hạn chế tiếp tục tuyển dụng lao động nước ngoài.

Trường hợp tương tự cũng xảy ra với ông Park Haeng Won, 46 tuổi, người đang vận hành bốn cơ sở nuôi bào ngư và vẹm tại vịnh Jindong. Ông cho biết đã bị xử phạt hành chính với lý do sử dụng tàu không đúng quy định và để lao động làm việc ngoài khu vực được cấp phép. Ông Park đã tuyển dụng lao động nước ngoài bằng visa E 9 để làm việc trên các tàu từ 23 đến 24 tấn suốt hơn 20 năm qua với sự chấp thuận của chính phủ. Hiện ông đang vận hành các tàu có trọng tải 24 tấn, 17 tấn, 8 tấn và 6 tấn.

Ngư dân cho rằng quy định thiếu nhất quán

Các chủ trang trại nuôi trồng thủy sản cho rằng việc thay đổi cách áp dụng quy định là khó chấp nhận. Ông Park Jung Hyun đặt câu hỏi vì sao trước đây lao động nước ngoài được phép làm việc trên tàu trên 20 tấn nhưng nay lại bị cấm. Theo ông, đặc thù của ngành nuôi trồng thủy sản là phải vận hành nhiều tàu khác nhau, do đó cần có sự linh hoạt trong bố trí lao động.

Ông cho rằng không có lý do hợp lý để giải thích việc một con tàu thì được phép sử dụng lao động nước ngoài, trong khi con tàu khác lại không, dù đều phục vụ cho cùng một cơ sở nuôi trồng.

Mâu thuẫn giữa các luật và loại visa

Ngư dân tại khu vực Changwon cho biết các biện pháp hành chính hiện nay cùng với sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật đang khiến việc vận hành trang trại nuôi trồng thủy sản trở nên gần như không thể.

Theo quy định hiện hành, lao động nhập cư mang visa E 9 chỉ được phép làm việc trên tàu cá dưới 20 tấn, căn cứ theo Luật Phát triển ngành nuôi trồng thủy sản và Luật Việc làm cho người nước ngoài. Trong khi đó, lao động nước ngoài được phép làm việc trên tàu từ 20 tấn trở lên phải có visa thuyền viên E 10, được cấp theo Luật Thuyền viên, Luật Thủy sản và hướng dẫn quản lý thuyền viên nước ngoài của Bộ Đại dương và Thủy sản.

Visa E 10 chỉ được cấp cho những người đã hoàn thành tối thiểu 35 giờ đào tạo an toàn nghề nghiệp trên tàu tại nước sở tại và có ít nhất 6 tháng kinh nghiệm đi biển. Hơn nữa, loại visa này chỉ áp dụng cho một số lĩnh vực như đánh bắt bằng lưới cố định, khai thác ven bờ bằng tàu cơ giới hoặc vận chuyển hải sản. Ngành nuôi trồng thủy sản lại không nằm trong diện được cấp visa E 10.

Do cách áp dụng luật khác nhau theo loại hình và trọng tải tàu, các chủ trang trại nuôi trồng thủy sản vận hành đồng thời tàu trên và dưới 20 tấn không thể phân tách để tuyển riêng lao động visa E 9 và E 10. Trên thực tế, visa E 10 không được cấp cho lao động làm việc trong ngành nuôi trồng thủy sản, khiến ngành này gần như không có lao động nước ngoài theo diện thuyền viên.

Ngư dân bức xúc vì phải gánh rủi ro pháp lý

Các ngư dân cho rằng họ đang bị đẩy vào thế chịu trách nhiệm cho những khoảng trống pháp lý và sự thiếu nhất quán trong quản lý hành chính.

Ông Choi Jin Hong, 60 tuổi, Phó Chủ tịch Ủy ban Phát triển nghề nuôi vẹm Changwon, cho biết Bộ Lao động đã cấp phép tuyển lao động E 9 dù biết rõ tàu quản lý có trọng tải trên 20 tấn, nhưng sau đó lại xử phạt chính những trường hợp này. Theo ông, đây là biểu hiện của việc cơ quan hành chính đùn đẩy trách nhiệm xuống cho người dân.

Ông nhấn mạnh rằng trong một cấu trúc nơi luật pháp và hành chính mâu thuẫn lẫn nhau, chính ngư dân lại trở thành người vi phạm pháp luật. Nếu các tiêu chí về tàu quản lý và chế độ tuyển lao động nước ngoài không được điều chỉnh thống nhất, ngành nuôi trồng thủy sản sẽ khó có thể tiếp tục tồn tại.

Quy định về địa điểm làm việc cũng không phù hợp thực tế

Ngoài vấn đề trọng tải tàu, các ngư dân còn chỉ ra rằng quy định hạn chế địa điểm làm việc đối với lao động E 9 cũng không phù hợp với đặc thù sản xuất.

Theo quy định hiện nay, lao động nước ngoài được tuyển dụng cho nuôi trồng thủy sản chỉ được phép làm việc trong phạm vi khu vực được cấp phép. Việc di chuyển giữa các cơ sở của cùng một chủ, hợp tác gia đình, làm việc chung trong tổ đội ngư dân hay tham gia công việc tại cơ sở sản xuất giống đều bị hạn chế.

Ông Choi Jin Hong đề xuất cần áp dụng ngoại lệ về địa điểm làm việc cho lao động E 9 trong ngành nuôi trồng thủy sản, hoặc ít nhất nới lỏng hạn chế đối với các cơ sở cùng chủ sở hữu, các hộ gia đình và các khu nuôi trồng giống. Ông cũng cho rằng nên xem xét chuyển tiêu chí quản lý từ khu vực được cấp phép sang quản lý theo ngành nghề.

Chính phủ xem xét nhưng vẫn thận trọng

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng cần tiếp cận thận trọng nhằm tránh nguy cơ lợi dụng việc chia nhỏ cơ sở sản xuất, như từng xảy ra trong một số vụ tai nạn lao động nghiêm trọng tại các trang trại nuôi trồng.

Trước những bất cập kéo dài, các ngư dân đã gửi đơn kiến nghị lên Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân quốc gia. Đơn kiến nghị này sau đó được chuyển từ Bộ Đại dương và Thủy sản sang Bộ Lao động và Việc làm.

Đại diện Bộ Lao động cho biết sẽ xem xét các nội dung kiến nghị, đồng thời khẳng định cần xác minh kỹ vấn đề xử phạt hành chính sau khi đã cấp phép tuyển dụng lao động nước ngoài. Vị này cho biết nếu phát hiện những điểm không phù hợp với thực tế sản xuất tại hiện trường, việc điều chỉnh là cần thiết.

Theo idomin