Thu nhập tới 7 triệu won/tháng: Làn sóng “shipper nước ngoài làm việc trái phép” bùng nổ tại Hàn Quốc

Thu nhập shipper tại Hàn Quốc có thể đạt 5–7 triệu won/tháng khiến nhiều lao động nước ngoài làm việc trái phép. Số shipper bất hợp pháp tăng gấp 4 lần trong 3 năm.

Thị trường giao đồ ăn và giao hàng tại Hàn Quốc đang phát triển mạnh mẽ, mang lại mức thu nhập hấp dẫn cho nhiều lao động. Tuy nhiên, lợi nhuận cao cũng kéo theo một vấn đề đáng lo ngại: số lượng shipper nước ngoài làm việc trái phép tăng vọt, gây áp lực cạnh tranh và làm dấy lên nhiều lo ngại về an toàn cũng như sinh kế của lao động bản địa.

Theo thống kê mới nhất từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc, số trường hợp lao động nước ngoài làm việc trái phép trong lĩnh vực giao hàng và chuyển phát đã tăng hơn 4 lần chỉ trong vòng 3 năm.

“Bắt được đơn giao hàng bây giờ khó như hái sao trên trời”

Chị Shin Da-hyun (48 tuổi), một shipper có 6 năm kinh nghiệm sống tại Quận Gwangjin, chia sẻ rằng công việc hiện nay cạnh tranh hơn rất nhiều.

Chị than thở: “Bây giờ bắt được đơn giao hàng khó như hái sao trên trời.”

Theo chị, nhu cầu giao hàng vẫn ổn định, nhưng số lượng shipper trên đường tăng quá nhanh, khiến cơ hội nhận đơn giảm đi đáng kể.

Chị cho biết thêm: “Trong 10 shipper thì có khoảng 3–4 người là người nước ngoài làm việc trái phép. Người Hàn làm việc hợp pháp, đóng bảo hiểm đầy đủ lại đang dần bị lép vế.”

Lao động nước ngoài làm shipper trái phép tăng gấp 4 lần trong 3 năm

Dữ liệu từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc cho thấy số trường hợp lao động nước ngoài bị phát hiện làm shipper trái phép đã tăng mạnh:

Năm 2023: 117 trường hợp

Năm 2025: 486 trường hợp

Như vậy, chỉ trong 3 năm, con số này đã tăng hơn 4 lần.

Theo quy định hiện hành, chỉ những người sở hữu các loại visa sau mới được phép làm việc trong lĩnh vực giao hàng:

Visa cư trú F-2

Visa thường trú F-5

Visa kết hôn F-6

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có nhiều người nước ngoài nhập cảnh bằng các loại visa khác như:

Visa lao động phổ thông E-9

Visa du học D-2

Sau đó họ tham gia giao hàng trái phép, bất chấp quy định pháp luật.

Thủ đoạn phổ biến: Mượn danh tính người Hàn để đăng ký tài khoản

Theo nhiều nguồn trong ngành giao hàng, chiêu trò phổ biến nhất mà các shipper nước ngoài sử dụng là mượn danh tính của người Hàn Quốc.

Cách thức hoạt động thường diễn ra như sau:

1. Các công ty giao hàng trung gian thu thập nhiều tài khoản shipper đứng tên người Hàn.
2. Sau đó cho lao động nước ngoài thuê lại các tài khoản này.
3. Phí thuê thường khoảng 200.000 – 300.000 won mỗi tháng.

Các nền tảng lớn như Coupang Eats về nguyên tắc không cho phép lao động nước ngoài đăng ký làm shipper. Tuy nhiên, hệ thống vẫn tồn tại lỗ hổng.

Theo điều tra, ngay cả khi sử dụng điện thoại đăng ký bằng tên người nước ngoài, nếu đăng nhập bằng tài khoản đứng tên người Hàn và chia sẻ mã xác thực, vẫn có thể vượt qua cơ chế kiểm soát của nền tảng.

Thu nhập cao là nguyên nhân chính

Lý do khiến nhiều lao động nước ngoài chấp nhận rủi ro làm việc trái phép chính là thu nhập rất cao.

Theo dữ liệu từ truyền thông kinh tế Trung Quốc Yicai Global, năm 2023:

• Thu nhập trung bình của shipper tại Trung Quốc: khoảng 6.803 nhân dân tệ/tháng (khoảng 1,3 triệu won).

Trong khi đó, số liệu từ nền tảng giao hàng Barogo cho thấy:

• Thu nhập trung bình của shipper toàn thời gian tại Hàn Quốc: 3,738 triệu won/tháng.
• Top 20% shipper có thu nhập cao: từ 5 triệu đến 7 triệu won/tháng.

Điều này đồng nghĩa với việc thu nhập tại Hàn Quốc cao gấp 3–5 lần so với một số thị trường khác.

Tuy nhiên, nhiều shipper trái phép không tham gia bảo hiểm vận chuyển có trả phí, loại bảo hiểm bắt buộc đối với shipper hợp pháp với chi phí khoảng 2 triệu won mỗi năm.

Mạng xã hội lan truyền video “Hàn Quốc là miền đất cơ hội”

Do thu nhập hấp dẫn, nhiều nội dung trên mạng xã hội nước ngoài đang quảng bá thị trường giao hàng tại Hàn Quốc như một “miền đất hứa”.

Trên nền tảng mạng xã hội Trung Quốc Xiaohongshu, nhiều video chia sẻ:

“Ngay cả khi không biết tiếng Hàn, chỉ cần dùng ứng dụng dịch là có thể kiếm 400.000 won mỗi ngày.”

Những nội dung như vậy được cho là đang kích thích làn sóng lao động tìm cách làm shipper trái phép.

Không chỉ ở Trung Quốc, trong các cộng đồng sinh viên Đông Nam Á trên Facebook, cũng xuất hiện nhiều bài viết chia sẻ cách tìm tài khoản và danh tính người Hàn để đăng ký giao hàng.

Đề xuất xác thực sinh trắc học nhưng doanh nghiệp còn lo ngại

Trước tình trạng trên, nhiều ý kiến đề xuất tăng cường xác thực danh tính, chẳng hạn như nhận diện khuôn mặt khi đăng nhập.

Tuy nhiên, các nền tảng giao hàng cho rằng việc này sẽ làm tăng chi phí vận hành, đồng thời có thể khiến một số shipper rời bỏ nền tảng, gây thiếu hụt nhân lực.

Một quan chức từ Cục Chính sách Xuất nhập cảnh và Người nước ngoài Hàn Quốc cho biết:

“Với lực lượng kiểm tra hạn chế, việc phát hiện toàn bộ shipper nước ngoài làm việc trái phép trong các thành phố lớn là rất khó.”

Vị này nhấn mạnh rằng cần kết hợp hai giải pháp:

• Tăng cường xác thực danh tính trên các nền tảng giao hàng
• Xử phạt nghiêm các doanh nghiệp thuê lao động trái phép

Nguồn: Asia Economy (Asiae)