Hàn Quốc sắp cho phép du học sinh làm việc trong lĩnh vực lao động phổ thông?

Hàn Quốc đang xem xét sửa đổi hệ thống visa lao động, có thể cho phép du học sinh diện D-2 và D-10 làm việc trong lĩnh vực lao động phổ thông vốn chỉ dành cho visa E-9. Đề xuất mới nhằm giữ chân sinh viên quốc tế, giải quyết thiếu hụt nhân lực và hỗ trợ chiến lược phát triển kinh tế trong bối cảnh dân số suy giảm.

Hàn Quốc đang tiến gần hơn tới việc sửa đổi hệ thống thị thực lao động nước ngoài, trong bối cảnh các nghị sĩ đề xuất mở rộng cơ hội việc làm cho du học sinh quốc tế và chính phủ xem xét thay đổi toàn diện các quy định liên quan đến visa.

Hai nghị sĩ Kim Wi-sang và Kim So-hee thuộc đảng đối lập chính People Power Party đã lần lượt trình các dự luật sửa đổi nhằm mở rộng phạm vi việc làm cho du học sinh và sinh viên mới tốt nghiệp.

Theo đề xuất, những người nhập cảnh bằng visa du học D-2 sẽ được phép làm việc trong các lĩnh vực mà Hàn Quốc gọi là lao động phổ thông, hiện chỉ dành cho người sở hữu visa E-9 theo chương trình cấp phép lao động.

Visa E-9 và D-2 khác nhau thế nào?

Theo quy định hiện hành, công dân từ 17 quốc gia châu Á có thể xin visa E-9 để làm việc trong các ngành thâm dụng lao động như:

• Sản xuất
• Xây dựng
• Nông nghiệp
• Ngư nghiệp
• Đóng tàu

Trong khi đó, du học sinh quốc tế tại Hàn Quốc thường chỉ được làm việc liên quan trực tiếp đến chuyên ngành đào tạo.

Dự luật của Kim Wi-sang đề xuất cho phép người giữ visa D-2 được tham gia các công việc lao động phổ thông. Còn dự luật của Kim So-hee mở rộng quyền tương tự cho sinh viên đã tốt nghiệp và chuyển sang visa D-10, tức visa tìm việc.

Các nghị sĩ cho rằng sửa đổi này sẽ giúp những người nước ngoài đã quen thuộc với ngôn ngữ và văn hóa Hàn Quốc tiếp tục tìm việc mà không rơi vào tình trạng bất ổn visa, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài.

Thực trạng khó giữ chân sinh viên quốc tế tại Hàn Quốc

Hiện nay, người giữ visa D-2 có thể chuyển sang visa D-10 sau khi tốt nghiệp. Tính đến tháng 10, visa D-10 có thể duy trì tối đa 3 năm. Tuy nhiên, nếu trong thời gian đó không tìm được công việc phù hợp với chuyên ngành đã học, sinh viên gần như không còn nhiều lựa chọn hợp pháp để tiếp tục ở lại làm việc.

Dữ liệu của chính phủ cho thấy bài toán giữ chân nhân lực quốc tế đang ngày càng khó khăn. Theo ước tính công bố tháng 12 của Bộ Giáo dục, Bộ Thống kê và Viện Phát triển Giáo dục Hàn Quốc, 42,9 phần trăm người nước ngoài từng học tại Hàn Quốc đã hết hạn visa tính đến năm 2024, tăng 7,3 điểm phần trăm so với năm trước.

Trong khi đó, tỷ lệ sinh viên quốc tế tìm được việc làm tại Hàn Quốc trong năm 2024 chỉ đạt 13,8 phần trăm, tăng 2,8 điểm phần trăm so với cùng kỳ.

Kim Wi-sang nhấn mạnh trong dự luật trình vào tháng 9 rằng việc không giữ chân được những người đã lấy bằng tại Hàn Quốc sẽ là một tổn thất đáng kể đối với quốc gia này.

Chính phủ Hàn Quốc chuẩn bị sửa luật quản lý lao động nước ngoài

Trước những lo ngại kéo dài về công tác quản lý lao động nước ngoài, chính phủ theo xu hướng tự do đã thành lập một tổ công tác vào tháng 12 nhằm xây dựng một bộ luật toàn diện trong nửa đầu năm nay. Hiện ước tính có hơn 1 triệu người nước ngoài đang làm việc tại Hàn Quốc.

Khi công bố tổ công tác, Bộ Lao động cho biết khả năng cho phép du học sinh tạm thời chuyển sang visa E-9 có thể được đưa vào dự thảo luật mới, tuy nhiên các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn. Một quan chức bộ này cho biết việc xác định các nhiệm vụ ưu tiên dự kiến hoàn tất vào cuối tháng 2, và các sửa đổi đối với Luật Việc làm Lao động Nước ngoài sẽ được công bố trong nửa đầu năm.

Theo văn phòng của Kim Wi-sang, chính phủ đang nỗ lực thông qua bản sửa đổi trước khi kết thúc năm nay.

Số lượng du học sinh quốc tế tại Hàn Quốc tăng mạnh

Số lượng sinh viên nước ngoài tại Hàn Quốc đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Theo dữ liệu của Bộ Tư pháp công bố ngày 22 tháng 1, tính đến cuối năm 2025 có gần 220.000 người đang lưu trú tại Hàn Quốc bằng visa D-2, tăng 23 phần trăm so với một năm trước đó.

Trong số này, gần 60 phần trăm đến từ Trung Quốc hoặc Việt Nam. So với năm 2019 trước đại dịch COVID-19, số người giữ visa D-2 đã tăng gấp đôi.

Theo quy định hiện tại, người giữ visa D-2 được phép làm thêm nhưng phải tuân thủ giới hạn về ngành nghề, số giờ làm việc mỗi tuần và thời hạn tối đa một năm cho giấy phép làm thêm.

Chuyên gia nói gì về đề xuất mở rộng việc làm cho du học sinh?

Lee Jong-kwan, phó giáo sư kinh tế tại Yonsei University, cho rằng việc mở rộng lựa chọn việc làm cho du học sinh phản ánh thực tế Hàn Quốc chưa xây dựng được lộ trình rõ ràng để họ có thể định cư lâu dài.

Ông nhận định rằng cho phép làm việc trong lĩnh vực lao động phổ thông có thể là giải pháp tạm thời, nhưng chưa phải hướng đi tối ưu. Thay vào đó, Hàn Quốc nên cân nhắc thiết lập một lộ trình thể chế rõ ràng để sinh viên quốc tế có thể ở lại các địa phương nơi họ từng theo học, đồng thời tăng cường hợp tác với doanh nghiệp địa phương để tạo cơ hội thực tập và trải nghiệm thực tế trước khi tốt nghiệp.

Theo ông, việc giữ chân sinh viên quốc tế có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Hàn Quốc đang đối mặt với tình trạng suy giảm dân số và cần thúc đẩy phát triển cân bằng giữa các vùng.

Tương lai nào cho du học sinh Việt Nam tại Hàn Quốc?

Với số lượng sinh viên Việt Nam chiếm tỷ lệ lớn trong cộng đồng du học sinh quốc tế, những thay đổi về chính sách visa D-2, D-10 và E-9 nếu được thông qua sẽ tác động trực tiếp đến cơ hội việc làm và định cư tại Hàn Quốc.

Việc Hàn Quốc có chính thức cho phép du học sinh làm việc trong lĩnh vực lao động phổ thông hay không sẽ phụ thuộc vào quá trình sửa luật trong năm nay. Tuy nhiên, rõ ràng chính phủ đang đứng trước bài toán cân bằng giữa nhu cầu lao động, quản lý nhập cư và chiến lược phát triển dài hạn.

Cre : The Korea Herald