“Sang Hàn để học thật hay chỉ là cái cớ?” Góc khuất phía sau thời kỳ 300.000 du học sinh quốc tế tại Hàn Quốc

Hàn Quốc đã vượt mốc 300.000 du học sinh quốc tế nhưng phía sau con số ấn tượng là hàng loạt vấn đề gây tranh cãi như bằng giả, cư trú bất hợp pháp, chất lượng đào tạo xuống cấp và áp lực tài chính tại các trường đại học.

Sinh viên quốc tế đang dần trở thành một phần quen thuộc trong các trường đại học Hàn Quốc. Nhưng liệu họ có thật sự được đối xử như những thành viên đúng nghĩa của nhà trường và cộng đồng địa phương?

Câu hỏi ấy bắt đầu từ chính những tiếng nói trong giảng đường. Các giáo sư và sinh viên đặt ra hàng loạt vấn đề: Vì sao có những du học sinh chỉ có thể chép nguyên đề thi vào bài làm rồi xem đó là “đáp án”? Vì sao nhiều giảng viên muốn hỗ trợ nhưng lại không đủ khả năng theo sát và tư vấn riêng cho từng sinh viên quốc tế? Và điều gì đang thực sự diễn ra trong môi trường giáo dục đại học Hàn Quốc?

Số lượng du học sinh tăng gấp đôi chỉ trong 5 năm

Trước khi đi sâu vào thực trạng tại các trường đại học, cần nhìn vào tốc độ gia tăng của du học sinh nước ngoài tại Hàn Quốc.

Chỉ trong vòng 5 năm gần đây, số lượng du học sinh quốc tế đã tăng mạnh. Năm 2021, Hàn Quốc có khoảng 163.000 sinh viên nước ngoài. Đến năm nay, con số này đã vượt 326.000 người, tức tăng gần gấp đôi.

Một khảo sát gần đây cho thấy có tới 8 trường đại học trên toàn quốc mà tỷ lệ du học sinh chiếm hơn 40% tổng số sinh viên. Trong số đó, 5 trường thậm chí có số lượng sinh viên quốc tế nhiều hơn sinh viên Hàn Quốc.

Tại một trường đại học tư thục ở địa phương nổi tiếng với số lượng sinh viên Trung Quốc đông đảo, phóng viên ghi nhận cảnh tượng đặc biệt trong lớp học: bài giảng được thực hiện hoàn toàn bằng tiếng Trung.

Lý do là trong một số chương trình đào tạo, sinh viên Trung Quốc chiếm áp đảo nên trường phải tổ chức giảng dạy song ngữ. Tuy nhiên, khung cảnh lớp học lại rất hỗn tạp. Dù là giờ học chính khóa buổi sáng nhưng có người nằm ngủ, có người nghe nhạc, người khác thì gần như không tập trung vào bài giảng.

Vì sao các trường đại học Hàn Quốc đổ xô tuyển du học sinh?

Theo đại diện một trường đại học tư thục, nhiều trường địa phương đã không tuyển đủ chỉ tiêu suốt nhiều năm qua. Trong khi đó, chính sách giảm học phí của chính phủ khiến nguồn thu ngày càng eo hẹp. Các trường đại học phải tìm cách tồn tại trong bối cảnh dân số trẻ giảm mạnh.

Năm 2004, khi tỷ lệ sinh giảm sâu kéo theo số lượng học sinh trong độ tuổi đại học lao dốc, chính phủ Hàn Quốc triển khai “Dự án Study Korea” nhằm thu hút sinh viên quốc tế.

Từ đây, các trường đại học đang thiếu hụt sinh viên và gặp khó khăn tài chính bắt đầu lao vào cuộc đua tuyển du học sinh.

Ban đầu, mục tiêu chỉ là 50.000 du học sinh. Đến năm 2013, mục tiêu được nâng lên 200.000 người. Và cách đây 3 năm, Hàn Quốc tiếp tục đặt mục tiêu đạt 300.000 sinh viên quốc tế.

Hiện nay, con số này đã bị vượt qua.

300.000 du học sinh nhưng Hàn Quốc đã thật sự hưởng lợi?

Nhiều chuyên gia cho rằng còn quá sớm để nói về “trái ngọt”.

Theo thống kê, chỉ khoảng 13,8% du học sinh sau khi tốt nghiệp tìm được việc làm ổn định tại Hàn Quốc. Một số trở về nước và có sự nghiệp riêng, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa trường học và địa phương Hàn Quốc gần như không nhận được đóng góp lâu dài nào sau khi đã bỏ nguồn lực đào tạo.

Bê bối bằng cấp giả gây chấn động tại Đại học Honam

Đầu năm nay, Honam University vướng vào nghi vấn liên quan đến hồ sơ học vấn giả của sinh viên Trung Quốc.

Theo thông tin được công bố, hơn 100 sinh viên Trung Quốc chuyển tiếp vào trường đã nộp bằng cấp từ một trường đại học Mỹ bị hủy công nhận. Những giấy tờ này giúp họ được cấp visa không đúng quy định.

Các cơ quan chức năng nghi ngờ đây là đường dây có sự tham gia của môi giới du học và cò trung gian tại Trung Quốc nhằm rút ngắn thời gian học tập tại Hàn Quốc.

Tháng 1 vừa qua, Bộ Tư pháp Hàn Quốc đã khám xét bộ phận liên quan của trường và ra lệnh trục xuất hơn 100 sinh viên. Tuy nhiên, một số người hiện vẫn đang khởi kiện để phản đối quyết định này.

Theo điều tra, những sinh viên sở hữu bằng từ nước ngoài chỉ cần hoàn thành thêm vài chương trình chứng nhận tại trường là có thể tốt nghiệp trong vòng 1 đến 2 năm.

Khi phóng viên tìm đến trường sau cuộc khám xét khoảng 4 tháng, phía nhà trường từ chối đưa ra lập trường chính thức với lý do vụ việc vẫn đang trong quá trình điều tra.

Một đại diện trường cho biết họ từng tin rằng hệ thống tuyển sinh và quản lý du học sinh Trung Quốc đang vận hành ổn định nhờ có nhân sự chuyên trách, nhưng cuối cùng sự việc vẫn bùng nổ.

Nghi vấn nhiều trường đại học “nhắm mắt làm ngơ”

Nhiều ý kiến bên ngoài cho rằng không loại trừ khả năng một số trường biết rõ hành vi gian lận nhưng vẫn im lặng để duy trì nguồn tuyển sinh.

Theo các chuyên gia trong ngành du học, việc làm giả giấy tờ hay thao túng hồ sơ học vấn không phải vấn đề riêng của một trường đại học. Nhiều trường khác có thể cũng đang lo sợ bê bối tương tự bị phanh phui.

Một người trong ngành tư vấn du học tiết lộ: các trường bị hủy công nhận tại Mỹ được pháp nhân Trung Quốc mua lại, sau đó cấp giấy xác nhận học lực cho sinh viên. Những giấy tờ này tiếp tục được hợp pháp hóa qua dịch vụ công chứng quốc tế rồi nộp cho trường đại học và cơ quan xuất nhập cảnh Hàn Quốc.

Theo nhận định của người này, cả sinh viên, trung tâm du học lẫn một số trường học đều có thể đã biết chuyện nhưng chọn cách im lặng.

Một số trường ép cả giáo sư đi tuyển sinh viên quốc tế

Nhiều trường đại học hiện xem du học sinh như giải pháp cứu tài chính.

Thậm chí có trường đưa tiêu chí tuyển sinh viên quốc tế vào cơ chế thưởng hoặc đánh giá thành tích đối với giáo sư.

Một đại diện công ty du học cho biết nhiều người xem khoản thưởng này là “thù lao chính đáng”, vì trường học hiện phụ thuộc rất lớn vào học phí từ sinh viên nước ngoài.

Giảng viên bất lực vì rào cản ngôn ngữ và thái độ học tập

Một giáo sư đã giảng dạy suốt 7 năm tại khoa có tỷ lệ du học sinh cao cho biết việc giao tiếp với sinh viên quốc tế đôi khi gần như bất khả thi.

Ông kể rằng có những sinh viên nhiều năm liền chỉ chép lại nguyên câu hỏi trong đề thi vì không biết trả lời. Họ tin rằng chỉ cần viết gì đó vào bài thì giáo sư sẽ cho điểm.

Theo ông, nhiều sinh viên nước ngoài rất ít tham gia làm việc nhóm, vừa vào lớp đã ngủ hoặc gần như không có thái độ học tập nghiêm túc.

Điều khiến nhiều giảng viên áp lực hơn là nhà trường đôi khi còn đề nghị “quản lý điểm số mềm mỏng hơn” với du học sinh.

Sinh viên Hàn Quốc cũng ngày càng bức xúc

Không chỉ giáo sư, sinh viên Hàn Quốc cũng thể hiện sự khó chịu.

Trên các diễn đàn ẩn danh của trường đại học, nhiều bài viết phàn nàn về việc du học sinh không nói được tiếng Hàn nhưng vẫn được đưa vào lớp học chính quy.

Một sinh viên chia sẻ rằng trong lớp của cô có du học sinh Pháp và Trung Quốc thường xuyên nói chuyện lớn tiếng ngay khi giáo sư đang giảng bài. Dù đã bị nhắc nhở, họ vẫn tiếp tục trò chuyện khiến cả lớp mất tập trung.

Theo cô, điều đáng ngại là nhiều người thậm chí không nhận ra mình đang gây ảnh hưởng tới người khác.

Quản lý du học sinh còn nhiều lỗ hổng

Nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề cốt lõi nằm ở khâu tuyển chọn ban đầu.

Một số trường thuê nhân viên hành chính để kiểm tra hồ sơ nhập học, nhưng việc xác minh bằng cấp quốc tế hay giấy tờ tài chính thực chất vượt quá khả năng chuyên môn và nguồn lực của họ.

Có trường còn giao luôn việc quản lý sinh hoạt, điểm danh và hỗ trợ thích nghi ban đầu cho các trung tâm du học.

Nhiều công ty tư vấn cho biết họ bị yêu cầu xử lý đủ loại công việc ngoài hợp đồng. Dù cảm thấy quá tải, họ vẫn khó từ chối vì phải duy trì quan hệ với nhà trường.

Mỗi năm có khoảng 30.000 du học sinh trở thành cư trú bất hợp pháp

Theo số liệu từ Bộ Tư pháp Hàn Quốc, mỗi năm có khoảng 30.000 du học sinh rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp.

Trong đó, khoảng hai phần ba là người sang theo diện học tiếng. Khoảng 10.000 người còn lại là sinh viên đại học nhưng bỏ học giữa chừng.

Nguyên nhân phổ biến là nhiều người dần chuyển trọng tâm sang làm thêm để kiếm tiền, dẫn đến nghỉ học hoặc không thể thích nghi với cuộc sống đại học.

Một chuyên viên hành chính tại trường đại học kể về trường hợp một du học sinh cãi nhau với giáo sư rồi bỏ học suốt một năm. Sau khi trường báo cáo tình trạng bỏ học với cơ quan xuất nhập cảnh, visa du học của sinh viên này lập tức mất hiệu lực.

Khi muốn quay lại học tiếp, người này đã bị xem như cư trú bất hợp pháp và có nguy cơ bị cấm nhập cảnh Hàn Quốc từ 3 đến 5 năm.

Chính phủ Hàn Quốc bắt đầu siết chặt quản lý

Từ tháng trước, chính phủ Hàn Quốc đã bắt đầu thanh tra toàn diện việc quản lý du học sinh tại các trường đại học.

Nội dung kiểm tra bao gồm tuyển sinh, đào tạo tiếng Hàn, hỗ trợ sinh hoạt và quản lý học tập.

Nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng như làm giả giấy tờ, trường đại học có thể bị hủy chứng nhận năng lực quốc tế hóa giáo dục và bị hạn chế cấp visa du học trong ít nhất 3 năm.

Theo kết quả đánh giá mới nhất của Bộ Giáo dục Hàn Quốc, chỉ 71% đại học hệ chính quy và 28% cao đẳng nghề vượt qua chứng nhận năng lực quốc tế hóa giáo dục.

Đại học Dongguk được xem là mô hình đáng tham khảo

Dongguk University được đánh giá là một trong những mô hình tuyển chọn và đào tạo du học sinh khá bài bản.

Giáo sư Min Jeong Ho, chuyên gia đào tạo viết học thuật cho sinh viên quốc tế, cho rằng năng lực tiếng Hàn là quan trọng nhưng chưa đủ.

Theo ông, yếu tố quyết định còn là khả năng thích nghi văn hóa, sự cởi mở với xã hội Hàn Quốc và mức độ tôn trọng đất nước này.

Ngoài ra, trường học cũng cần hỗ trợ học bổng, việc làm trong khuôn viên trường và tư vấn đời sống để tránh việc sinh viên bỏ học vì áp lực tài chính.

“Nhiều du học sinh sang Hàn chỉ để đi làm thêm”

Một đại diện trung tâm du học cho biết mức lương tại Hàn Quốc cao gấp nhiều lần quê nhà của một số sinh viên, nên có người chọn du học chủ yếu vì mục tiêu kiếm tiền.

Khi số buổi lên lớp tăng, thời gian làm thêm giảm xuống, họ bắt đầu nghỉ học rồi dần trở thành cư trú bất hợp pháp.

Theo ông, giai đoạn đầu du học là lúc cần có người định hướng và giúp sinh viên cân bằng giữa học tập và công việc.

Hàn Quốc cần giữ chân nhân tài quốc tế thay vì chỉ tuyển cho đủ số lượng

Nhiều chuyên gia cho rằng Hàn Quốc cần thay đổi tư duy từ “tăng số lượng” sang “giữ chân nhân tài”.

Hiện nay, nhiều du học sinh muốn nghỉ học tạm thời để đi thực tập cũng gặp rào cản visa. Điều này khiến họ khó tích lũy kinh nghiệm và định cư lâu dài.

Giáo sư Kim Jong Il của Đại học Dongguk nhận định nếu Hàn Quốc nới lỏng các quy định về visa và xuất nhập cảnh, nước này hoàn toàn có thể giữ lại nhiều nhân lực quốc tế chất lượng cao để đóng góp cho xã hội và nền kinh tế.

Câu chuyện thành công của một du học sinh Ấn Độ

Một ví dụ tiêu biểu là anh Sunjay Kumar, người Ấn Độ từng sang Hàn Quốc bằng học bổng chính phủ cách đây 17 năm.

Sau khi lấy bằng tiến sĩ, anh làm việc trong ngành xây dựng trước khi trở thành phóng viên tại một cơ quan báo chí Hàn Quốc.

Anh cho biết chính cuộc sống tại một thành phố nhỏ cùng môi trường đại học địa phương với học phí và chi phí sinh hoạt thấp đã giúp mình trưởng thành.

Theo anh, Hàn Quốc là đất nước mang lại cảm hứng và quyết định chọn học tiếng Hàn năm đó là một lựa chọn đúng đắn.

Giờ đây, anh muốn đóng góp trở lại cho đất nước đã giúp mình phát triển.

Thời kỳ “300.000 du học sinh” không thể chỉ đẹp trên giấy

Con số hơn 300.000 du học sinh quốc tế có thể là thành tích đáng tự hào của Hàn Quốc. Nhưng phía sau đó vẫn tồn tại nhiều vấn đề nghiêm trọng: tuyển sinh thiếu kiểm soát, bằng cấp giả, bỏ học giữa chừng, cư trú bất hợp pháp và chất lượng đào tạo không đồng đều.

Nếu không nhanh chóng cải tổ chính sách, Hàn Quốc có thể đánh mất cả chất lượng giáo dục lẫn niềm tin xã hội.

Điều quan trọng không phải là thu hút thật nhiều du học sinh, mà là chọn đúng người, đào tạo đúng cách và tạo điều kiện để những nhân tài thật sự muốn gắn bó có thể ở lại, phát triển và đóng góp lâu dài cho đất nước này.

Cre : news.kbs.co.k