Hàn Quốc có thể thiếu 110.000 nhân lực chăm sóc người cao tuổi vào năm 2028, phải mở cửa hơn cho lao động nước ngoài?

Một báo cáo mới của viện nghiên cứu do chính phủ Hàn Quốc tài trợ cho thấy quốc gia này có thể đối mặt với tình trạng thiếu khoảng 110.000 nhân lực chăm sóc người cao tuổi vào năm 2028. Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, các chuyên gia cho rằng Hàn Quốc cần mở rộng vai trò của lao động nước ngoài trong lĩnh vực chăm sóc và đảm bảo họ được hưởng quyền lợi lao động tương đương với người bản địa.

Thông tin trên được nêu trong báo cáo công bố ngày 15/3 của Korea Immigration Service Foundation, cơ quan nghiên cứu trực thuộc hệ thống quản lý nhập cư. Báo cáo cho rằng việc tích hợp lao động chăm sóc nước ngoài vào hệ thống chăm sóc dài hạn của Hàn Quốc là cần thiết nếu nước này muốn duy trì khả năng cung cấp dịch vụ cho xã hội già hóa nhanh.

Theo dữ liệu từ chính phủ và các viện nghiên cứu được trích dẫn trong báo cáo, đến năm 2028 Hàn Quốc sẽ cần khoảng 800.000 nhân viên chăm sóc người cao tuổi trên toàn quốc. Tuy nhiên, lực lượng lao động thực tế dự kiến chỉ đạt khoảng 690.000 người, tạo ra khoảng trống nhân lực lên tới 110.000 người.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu hụt là chính lực lượng lao động chăm sóc hiện nay cũng đang già hóa nhanh. Số liệu của chính phủ cho thấy trong 657.104 người làm việc trong lĩnh vực chăm sóc vào năm 2024, có tới 66% đã từ 60 tuổi trở lên. Điều này khiến khả năng duy trì lực lượng lao động lâu dài trở thành thách thức lớn.

Trong khi đó, lao động nước ngoài trong lĩnh vực này vẫn chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Tính đến năm 2024, Hàn Quốc chỉ có 6.644 người chăm sóc nước ngoài đang làm việc trong ngành.

Các nhà nghiên cứu cho rằng để giải quyết vấn đề thiếu hụt, Hàn Quốc cần xây dựng kế hoạch chi tiết hơn cho hệ thống dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Điều này bao gồm xác định rõ nhóm đối tượng cần chăm sóc, loại dịch vụ cần cung cấp cũng như mô hình làm việc và thời gian lao động phù hợp.

Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo việc đưa lao động nước ngoài vào lĩnh vực chăm sóc mà không có kế hoạch cẩn trọng có thể dẫn đến tình trạng dư thừa lao động, gây tác động đến các phân khúc khác của thị trường lao động. Vì vậy, chính phủ cần thiết kế hệ thống quản lý nhân lực, đào tạo và tuyển dụng một cách bài bản.

Một vấn đề khác được chỉ ra là chính sách thị thực hiện nay có thể khiến Hàn Quốc khó cạnh tranh trong việc thu hút lao động chăm sóc từ nước ngoài. Hiện nay, phần lớn nhân lực chăm sóc nước ngoài chỉ có thể làm việc thông qua visa E-7 dành cho lao động tay nghề cao, trong khi mức lương trong ngành chăm sóc tương đối thấp và cơ hội định cư ổn định chưa rõ ràng.

Báo cáo cho rằng với điều kiện như vậy, nhiều lao động nước ngoài có thể không coi Hàn Quốc là điểm đến hấp dẫn. Vì vậy, viện nghiên cứu đề xuất cho phép người lao động đang giữ visa E-9 dành cho lao động phổ thông tham gia các chương trình đào tạo chăm sóc. Sau khi đạt chứng chỉ nghề nghiệp, họ có thể chuyển đổi sang visa E-7 để làm việc lâu dài trong ngành.

Để hỗ trợ lao động nước ngoài thích nghi với môi trường làm việc, báo cáo cũng đề xuất mô hình làm việc theo nhóm hai người, trong đó một nhân viên chăm sóc Hàn Quốc sẽ làm việc cùng một nhân viên nước ngoài trong giai đoạn đầu.

Ngoài ra, các nhân viên chăm sóc đã có chứng chỉ nhưng đang tạm nghỉ việc cũng có thể được bố trí làm việc cùng lao động nước ngoài. Cách tiếp cận này được cho là vừa giúp tận dụng nguồn nhân lực trong nước, vừa tạo thêm cơ hội việc làm cho những lao động lớn tuổi không còn đủ sức đảm nhận toàn bộ công việc nặng nhọc.

Các nhà nghiên cứu cũng nhấn mạnh rằng nếu Hàn Quốc mở rộng tuyển dụng lao động chăm sóc từ nước ngoài, chính phủ cần đảm bảo quyền lợi lao động và chế độ đãi ngộ công bằng giữa người Hàn Quốc và người nước ngoài, đồng thời tăng cường giám sát các công ty môi giới tuyển dụng.

Báo cáo cũng cho rằng các chính sách hiện nay chủ yếu tập trung vào việc đào tạo người lao động nước ngoài về văn hóa Hàn Quốc. Tuy nhiên, để giảm xung đột trong môi trường làm việc, cần mở rộng chương trình đào tạo nhận thức đa văn hóa cho cả người chăm sóc, người sử dụng dịch vụ và các nhà tuyển dụng.

Trong bối cảnh Hàn Quốc đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh nhất thế giới, việc xây dựng một hệ thống chăm sóc bền vững, bao gồm cả lao động trong nước và lao động quốc tế, được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng dịch vụ cho người cao tuổi trong những năm tới.