Aegyo: Vì sao người trưởng thành ở Hàn Quốc lại thích hành xử dễ thương như trẻ con?

Những hành động đáng yêu nhằm làm hài lòng người khác hé lộ một phần tâm lý và văn hóa đặc trưng của xã hội Hàn Quốc

Theo định nghĩa của Oxford English Dictionary, aegyo được mô tả là:
“Vẻ dễ thương hoặc quyến rũ, đặc biệt là kiểu thường thấy trong văn hóa đại chúng Hàn Quốc. Đồng thời chỉ những hành vi được xem là đáng yêu, duyên dáng hoặc dễ mến. Có thể so sánh với khái niệm kawaii.”

Aegyo là gì trong văn hóa Hàn Quốc?

Bạn đã từng gặp ai đó cố tình kéo dài âm khi nói để trông đáng yêu hơn chưa? Ví dụ như thay vì nói “haja” nghĩa là “cùng làm đi”, họ lại nói “hajang”.

Kiểu phát âm cố ý sai này giống với cách nói chuyện của trẻ nhỏ. Đây chính là một dạng aegyo, tức là biểu hiện dễ thương có chủ ý nhằm thể hiện sự thân mật, đáng yêu hoặc tinh nghịch.

Dù aegyo nổi tiếng toàn cầu nhờ làn sóng Hallyu và Kpop, khái niệm này không chỉ đơn giản là một kiểu phát âm ngộ nghĩnh. Nó phản ánh một phần văn hóa biểu diễn sự dễ thương đã ăn sâu trong xã hội Hàn Quốc.

Nguồn gốc và ý nghĩa của aegyo

Từ aegyo bắt nguồn từ hai chữ Hán. Chữ “ae” nghĩa là tình yêu, còn “gyo” nghĩa là đẹp. Khi ghép lại, aegyo chỉ nhiều dạng biểu đạt khác nhau nhằm truyền tải sự dễ thương và thân mật.

Những biểu hiện aegyo có thể bao gồm:

• Cách nói chuyện với âm điệu ngọt ngào
• Những câu nói mang sắc thái đáng yêu
• Cử chỉ và hành động dễ thương
• Biểu cảm gương mặt nũng nịu

Mục đích chung là thể hiện tình cảm theo cách duyên dáng và có phần trẻ con.

Khái niệm này gắn liền với hình ảnh trẻ trung. Một ví dụ nổi tiếng là thuật ngữ aegyosal, chỉ phần bọng mỡ nhỏ dưới mắt. Người Hàn cho rằng đặc điểm này trông rất dễ thương vì khiến gương mặt giống trẻ em, vốn có vùng da dưới mắt mềm và đầy.

Ngoài ra, aegyo còn bao gồm những hành động giống thú cưng. Chẳng hạn như tựa đầu vào cánh tay người khác giống chú cún, hoặc cọ đầu vào bàn tay như một chú mèo.

Aegyo cũng mang hàm ý nhẹ nhàng và không quá nghiêm trọng. Trong tiếng Hàn, khi so sánh điều gì đó với aegyo, người ta muốn nói rằng mức độ của nó không đáng kể. Ví dụ câu “so với chuyện kia thì chuyện này chỉ là aegyo” có thể hiểu là “chuyện này chẳng đáng gì so với chuyện kia”.

Aegyo không chỉ tồn tại ở Hàn Quốc

Những hành vi dễ thương mang tính trẻ con không chỉ xuất hiện ở Hàn Quốc. Các nền văn hóa châu Á khác cũng có xu hướng tương tự.

Tại Nhật Bản có thẩm mỹ kawaii đề cao sự đáng yêu. Ở Trung Quốc tồn tại khái niệm sajiao, chỉ cách làm nũng để được chiều chuộng. Tuy nhiên, mức độ phổ biến và cách sử dụng lại khác nhau giữa các quốc gia.

Theo nghiên cứu “Korean Cuties: Understanding Performed Winsomeness (Aegyo) in South Korea” đăng trên Asia Pacific Journal of Anthropology của hai tác giả Aljosa Puzar và Yewon Hong, aegyo mang tính văn hóa rất rõ rệt. Nó bao gồm các kiểu hành vi đặc trưng, xuất hiện trong những hoàn cảnh xã hội nhất định và thường gắn với thời điểm, địa điểm phù hợp.

Trong xã hội Hàn Quốc, aegyo có thể được thể hiện tự nhiên hoặc sử dụng như một chiến lược giao tiếp nhằm chiếm được thiện cảm của người khác.

Nó có thể xuất hiện trong nhiều mối quan hệ, từ những hoàn cảnh thân mật như tình yêu cho đến các môi trường trang trọng hơn như nơi làm việc.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc sử dụng aegyo, dù để đáp ứng kỳ vọng xã hội hay để tránh bị từ chối, đều liên quan đến mục tiêu duy trì sự hài hòa trong các mối quan hệ.

Aegyo như một công cụ giao tiếp xã hội

Park, một sinh viên đại học hơn 20 tuổi, cho biết aegyo đôi khi rất hữu ích trong những tình huống căng thẳng.

“Việc dùng aegyo có thể giúp làm dịu bầu không khí trong một số hoàn cảnh,” cô nói. “Tôi thường tự nhiên dùng aegyo khi muốn làm dịu bố mẹ hoặc bạn bè đang giận, hoặc khi muốn nhờ họ điều gì.”

Tuy nhiên cô cũng nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất khi sử dụng aegyo là khả năng hiểu tình huống.

“Không phải lúc nào aegyo cũng mang lại kết quả như mong đợi. Vì vậy cần biết bối cảnh và chọn đúng thời điểm để sử dụng.”

Nói cách khác, để aegyo hiệu quả, người dùng cần có mức độ thông minh cảm xúc và kỹ năng đọc tình huống khá tốt.

Vì sao con người thích sử dụng aegyo?

Giáo sư Kwak Keum joo thuộc khoa tâm lý học của Đại học Quốc gia Seoul cho rằng xu hướng hành xử dễ thương có liên quan đến bản năng sinh tồn của con người.

Theo bà, aegyo có thể được xem như một công cụ xã hội giúp người khác cảm thấy muốn giúp đỡ và bảo vệ người đang thể hiện sự dễ thương.

“Khả năng bắt chước những đặc điểm dễ tổn thương giống trẻ nhỏ là bản năng giúp con người hình thành các mối liên kết mạnh mẽ,” bà giải thích.

“Giống như em bé biết bám lấy cha mẹ, người sử dụng aegyo cũng có thể tận dụng vẻ ngây thơ do aegyo tạo ra để có lợi thế trong các tình huống xã hội.”

Aegyo có phải là hành vi mang tính giới tính?

Ngày nay aegyo thường thấy trong các mối quan hệ nam nữ truyền thống. Tuy nhiên nguồn gốc của nó có thể truy ngược về thời kỳ xa xưa.

Trong thời vương triều Goryeo và Joseon, tồn tại tầng lớp gisaeng. Đây là những kỹ nữ được đào tạo bởi nhà nước để phục vụ và giải trí cho tầng lớp quý tộc. Họ phải làm hài lòng những người đàn ông có địa vị cao bằng các hành vi được xem là duyên dáng và quyến rũ.

Di sản lịch sử này phần nào hình thành chuẩn mực giới trong xã hội Hàn Quốc. Phụ nữ thường được gắn với sự dịu dàng và thu hút, trong khi nam giới gắn với quyền lực và sức hút cá nhân.

Vì vậy aegyo từ lâu được xem là phẩm chất nữ tính. Điều này phản ánh nền tảng xã hội mang tính gia trưởng, nơi hành vi của phụ nữ đôi khi bị giới hạn trong những khuôn mẫu nhất định.

Nghiên cứu của Puzar và Hong cũng cho thấy aegyo thường được xem là hành vi nữ tính. Nó thường được dùng để làm dịu bầu không khí, khiến cấp trên vui vẻ hoặc mang lại lợi ích trong công việc.

Quan niệm về aegyo đang thay đổi

Tuy vậy, giáo sư Kwak cho rằng cán cân quyền lực trong việc sử dụng aegyo đang dần thay đổi.

“Trong xã hội hiện đại, nhiều phụ nữ có xu hướng thích những người đàn ông trẻ hơn biết làm aegyo với mình,” bà nói. Trong tiếng Hàn, những người đàn ông trẻ thường gọi bạn gái lớn tuổi hơn là “nuna”, nghĩa là chị gái.

Do đó aegyo không còn chỉ dành cho phụ nữ. Người thuộc mọi giới tính đều có thể thể hiện sự dễ thương trong các tình huống xã hội khác nhau.

Aegyo và sức hút của làn sóng Hallyu

Hiện tượng này đặc biệt dễ thấy trong thành công toàn cầu của làn sóng Hallyu.

Các thần tượng Kpop và người nổi tiếng trên truyền hình Hàn Quốc, bất kể giới tính hay tuổi tác, thường sử dụng aegyo để tạo sự gần gũi với người hâm mộ.

Những biểu hiện phổ biến bao gồm:

• Tạo hình trái tim bằng ngón tay hoặc hai bàn tay
• Động tác đặt hai tay bên má giống bông hoa
• Những điệu nhảy hoặc biểu cảm đáng yêu trong màn trình diễn

Tuy nhiên đôi khi aegyo cũng trở nên hơi lố. Khi một người cố gắng thể hiện sự dễ thương quá mức hoặc trong hoàn cảnh không phù hợp, hành động đó có thể trở nên ngớ ngẩn.

Tranh cãi xung quanh việc lạm dụng aegyo

Một số chuyên gia lo ngại rằng việc sử dụng aegyo quá nhiều có thể khiến xã hội bỏ qua tầm quan trọng của hành vi phù hợp với độ tuổi.

Nếu quá đề cao sự dễ thương, những người trưởng thành không muốn cư xử như trẻ con để đạt lợi ích xã hội có thể cảm thấy khó xử.

Cre : Korea Herald