Tranh cãi không hồi kết quanh những khu vực cấm trẻ em ở Hàn Quốc

Việc hơn 500 địa điểm công cộng ở Hàn Quốc treo biển “No Kids Zone” đang thổi bùng tranh cãi về quyền tiếp cận không gian chung, phân biệt độ tuổi và khủng hoảng nhân khẩu học đang âm ỉ trong lòng xã hội.

Câu chuyện của nghị sĩ Yong Hye In bị từ chối phục vụ tại quán cà phê vì dẫn theo con nhỏ không còn là trường hợp cá biệt. Cô thừa nhận từng cảm thấy như bị xã hội từ chối sau khi sinh con, đến mức phải đứng trước Quốc hội cùng con trai 23 tháng tuổi để tuyên bố chống lại những chính sách mà cô gọi là "kỳ thị trẻ em có hệ thống".

Theo Viện Nghiên cứu Jeju, tính đến 2024 có khoảng 500 khu vực “No Kids” tại Hàn Quốc – bao gồm cả các không gian công cộng như quán cà phê, nhà hàng, bảo tàng, thậm chí thư viện quốc gia. Danh sách này chưa tính đến các địa điểm vốn được mặc định không phù hợp với trẻ em như quán bar hay hộp đêm.

Lý do phổ biến được các chủ cơ sở đưa ra là để tạo không gian yên tĩnh, thoải mái cho người lớn, hoặc để tránh những tình huống khó xử do hành vi chưa phù hợp từ phụ huynh và trẻ nhỏ. Một số ví dụ tiêu cực từng được lan truyền như trẻ la hét, đổ thức ăn, phụ huynh thay bỉm tại bàn ăn…

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng đó chỉ là phần nổi của một vấn đề sâu hơn. Theo nhà tâm lý học Hyeyoung Woo (Đại học Bang Portland), các khu vực “No Kids” còn phản ánh định kiến giới, nơi trách nhiệm chăm con vẫn chủ yếu đặt lên vai phụ nữ, và xã hội mặc nhiên coi họ nên ở nhà. Chính điều này góp phần khiến việc làm cha mẹ trở nên cô lập và căng thẳng hơn.

Ở một đất nước có tỷ lệ sinh thấp nhất thế giới như Hàn Quốc, làn sóng cấm trẻ em không chỉ là câu chuyện về quyền tiếp cận không gian công cộng. Nó còn là biểu hiện rõ rệt của khủng hoảng nhân khẩu học. Khi trẻ em bị xem là "phiền toái" trong mắt cộng đồng, việc khuyến khích người trẻ lập gia đình, sinh con sẽ càng trở nên bất khả thi.

Giáo sư Heike Schanzel (ĐH Auckland) cảnh báo rằng việc coi trẻ nhỏ là một “phong cách sống cá nhân” thay vì là một phần của cộng đồng đang đẩy xã hội vào một chu kỳ phân mảnh, già hóa và khép kín. Còn theo GS Amy Wright (ĐH Sydney), đây là "sự phá vỡ hiệp ước liên thế hệ", nơi người lớn quên mất rằng mình từng là trẻ con.

Dù nhận được sự ủng hộ từ một bộ phận phụ huynh muốn có không gian yên tĩnh, nhiều chuyên gia cho rằng cách tiếp cận cấm trẻ em là cực đoan và thiếu bền vững. Thay vì loại trừ trẻ nhỏ, các địa điểm công cộng có thể thiết lập quy tắc chung về hành vi áp dụng cho cả người lớn và trẻ em nhằm đảm bảo sự tôn trọng lẫn nhau.

Giáo sư John Wall (ĐH Rutgers) nhấn mạnh: “Một người lớn say xỉn la hét còn đáng lo hơn một đứa trẻ khóc”. Ông cảnh báo việc nhắm riêng vào trẻ nhỏ khiến các em trở thành "công dân hạng hai".

Tranh cãi xoay quanh các khu vực “No Kids” là phép thử cho tư duy phát triển bền vững: Chúng ta đang xây dựng cộng đồng cho ai? Người lớn hiện tại, hay cả thế hệ tiếp theo?