Người nước ngoài qua lăng kính truyền thông Hàn Quốc : Tin tức có đang tạo ra định kiến?

Dù tội phạm do người nước ngoài chỉ chiếm khoảng 2%  tại Hàn Quốc, nhiều nghiên cứu cho thấy cách truyền thông đưa tin có thể khiến công chúng đánh giá quá cao mức độ nguy hiểm.

Tỷ lệ tội phạm do người nước ngoài gây ra tại Hàn Quốc chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số vụ phạm pháp. Tuy nhiên, cách truyền thông đưa tin và các cuộc tranh luận trên mạng xã hội đôi khi khiến công chúng cảm nhận rằng tình trạng này phổ biến hơn rất nhiều so với thực tế.

Tính đến năm 2024, số lượng cư dân nước ngoài tại Hàn Quốc đã vượt mốc 2,58 triệu người, mức cao nhất từ trước đến nay. Theo định nghĩa của Bộ Nội vụ Hàn Quốc, cư dân nước ngoài bao gồm công dân nước ngoài lưu trú tại Hàn Quốc trên 90 ngày, người đã nhập quốc tịch và con cái của họ.

Nhóm này hiện chiếm khoảng 5 phần trăm dân số Hàn Quốc. Dù xã hội đang ngày càng đa dạng hơn về nhân khẩu học, những quan điểm tiêu cực đối với người nước ngoài vẫn thường xuyên xuất hiện.

Tháng 10 năm 2025, Tổng thống Lee Jae Myung từng lên tiếng cảnh báo về các tin đồn nhắm vào người thuộc một quốc tịch cụ thể. Ông cho rằng những lời lẽ như vậy có thể gây tổn hại đến lợi ích quốc gia và hình ảnh của Hàn Quốc trên trường quốc tế.

Số liệu tội phạm cho thấy bức tranh khác

Các thống kê chính thức lại cho thấy một thực tế khác.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Hàn Quốc, trong năm 2024 có 35.296 cư dân nước ngoài bị bắt giữ vì các hành vi phạm pháp, chiếm khoảng 2 phần trăm tổng số vụ phạm tội trong năm.

Tỷ lệ này đã duy trì ở mức tương đối ổn định trong nhiều năm. Trong giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2021, tỷ lệ tội phạm liên quan đến người nước ngoài dao động từ 1,3 đến 2,4 phần trăm. Tuy nhiên, trong nhận thức của một bộ phận công chúng, quan điểm cho rằng tội phạm do người nước ngoài gây ra đang gia tăng vẫn tiếp tục tồn tại.

Người Hàn Quốc ít có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với người nước ngoài

Các nhà xã hội học cho rằng một nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt giữa số liệu thực tế và nhận thức xã hội là do nhiều người Hàn Quốc ít có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với cư dân nước ngoài.

Mặc dù người nước ngoài hiện sinh sống tại nhiều khu vực trên khắp Hàn Quốc, nhưng sự phân bố của họ không đồng đều.

Một nghiên cứu năm 2025 của Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Di cư cho thấy 127 thành phố, quận và huyện, tương đương khoảng 55 phần trăm đơn vị hành chính địa phương, có tỷ lệ cư dân nước ngoài từ 5 phần trăm trở lên vào năm 2023. Những nơi này được xem là khu vực có cộng đồng người nước ngoài tập trung.

Con số này đã tăng nhanh so với 97 khu vực vào năm 2022, nhưng vẫn có gần một nửa địa phương tại Hàn Quốc có số lượng cư dân nước ngoài khá ít.

Ngoài ra, lao động nước ngoài thường tập trung trong một số ngành nghề nhất định. Theo dữ liệu của Cơ quan Thống kê Hàn Quốc công bố vào tháng 12, 44,9 phần trăm lao động nước ngoài đang làm việc trong ngành sản xuất.

Đối với nhiều người Hàn Quốc không làm việc trong các lĩnh vực này, cơ hội tiếp xúc thường xuyên với người nước ngoài trong đời sống hàng ngày vẫn còn hạn chế. Trong những trường hợp như vậy, nhận thức về người nước ngoài thường được hình thành không phải từ trải nghiệm cá nhân mà từ các thông tin trên truyền thông.

Khi tin tức về tội phạm làm méo mó nhận thức

Nhiều nghiên cứu cho thấy các vụ án có liên quan đến người nước ngoài thường nhận được sự chú ý lớn hơn trên truyền thông.

Trong một nghiên cứu năm 2016 với tiêu đề “Cách tin tức tội phạm định hình nhận thức về tội phạm người nước ngoài tại Hàn Quốc”, các nhà nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Seoul đã phân tích 76.444 bài báo, kết hợp với số liệu tội phạm của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia và khảo sát 383 người Hàn Quốc.

Kết quả cho thấy vào thời điểm đó, người nước ngoài chỉ chiếm khoảng 0,9 phần trăm tổng số vụ phạm tội. Tuy nhiên, các bài báo liên quan đến nghi phạm là người nước ngoài lại chiếm tới 7,7 phần trăm nội dung tin tức về tội phạm.

Trong khi khoảng 3 phần trăm các vụ phạm tội do người Hàn Quốc thực hiện được truyền thông đưa tin, thì khoảng 26 phần trăm các vụ phạm tội liên quan đến người nước ngoài lại xuất hiện trên báo chí.

Nghiên cứu cho thấy người Hàn Quốc có xu hướng đánh giá quá cao tần suất tội phạm do người nước ngoài gây ra, đặc biệt là các vụ bạo lực nghiêm trọng như giết người hoặc tấn công tình dục.

Các nhà nghiên cứu nhận định rằng xu hướng đưa tin của truyền thông có thể trở thành yếu tố quan trọng hình thành định kiến của người dân đối với người nhập cư, đồng thời củng cố thái độ khép kín đối với nhóm này.

Ngay cả những bài báo mang tính cảm thông cũng tiềm ẩn rủi ro

Một nghiên cứu khác công bố năm 2023 cũng cho thấy các vụ án có liên quan đến người nước ngoài được đưa tin nhiều hơn so với những vụ tương tự mà nghi phạm là người Hàn Quốc.

Nghiên cứu này phân tích gần 20.000 bài báo về tội phạm bạo lực từ 18 cơ quan truyền thông trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2020. Kết quả cho thấy các tờ báo địa phương đặc biệt có xu hướng mô tả các vụ việc liên quan đến người nước ngoài theo hướng tiêu cực.

Điều đáng chú ý là các bài viết về nghi phạm người nước ngoài không phải lúc nào cũng có giọng điệu gay gắt hơn. Một số bài báo thậm chí thể hiện sự cảm thông nhiều hơn so với các bài viết về nghi phạm người Hàn Quốc.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng ngay cả cách đưa tin mang tính cảm thông cũng có thể củng cố định kiến xã hội.

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Phát thanh và Truyền thông Hàn Quốc cho thấy việc mô tả người nhập cư như những người đang gặp khó khăn hoặc cần được giúp đỡ vẫn có thể góp phần tạo ra nhận thức tiêu cực.

Những câu chuyện mang vẻ nhân văn đôi khi lại vô tình khắc họa người nhập cư như những người ở vị thế thấp hơn trong xã hội hoặc thiếu năng lực.

Theo nghiên cứu này, các câu chuyện mô tả người nhập cư như mối đe dọa hoặc như đối tượng cần thương hại đều có thể làm gia tăng khoảng cách xã hội, thay vì thúc đẩy sự hòa nhập.

Kết luận của nghiên cứu cho rằng cách đưa tin mang tính cảm thông đôi khi có thể khiến người đọc nảy sinh tâm lý coi thường người nước ngoài và người nhập cư, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình hòa nhập xã hội.

Cre : Korea Herald