Gout – Căn bệnh cũng bị phân biệt giàu nghèo?

Gout – Căn bệnh của người giàu? Không, đó là một tấm gương phản chiếu sự bất bình đẳng.

Mình từng nghĩ bệnh là bệnh, đâu có phân biệt giàu nghèo. Nhưng bài viết sáng nay về bệnh gout ở Hàn Quốc khiến mình suy nghĩ lại. Hóa ra... đến cả bệnh tật cũng có giai cấp. Trong xã hội Hàn Quốc, gout từ lâu đã bị gắn mác là “bệnh nhà giàu” – vì người ta tin rằng chỉ những người dư dả mới ăn uống quá độ, uống nhiều rượu bia, dẫn đến dư thừa axit uric trong máu. Nhưng gần đây, một cuộc tranh luận đã nổ ra khi có ý kiến phản bác điều này: rằng chính người nghèo mới là nhóm mắc gout nhiều hơn – và dữ liệu thống kê đã cho thấy điều đó.

Một bài báo từ Hàn Quốc trích dẫn dữ liệu từ Dịch vụ Bảo hiểm Y tế Quốc dân cho biết:

-Năm 2018, tỷ lệ bệnh nhân gout thuộc nhóm thu nhập thấp nhất chiếm 22,1%.

Trong khi đó, nhóm thu nhập cao nhất chỉ chiếm 17,6%.

-Năm 2022, khoảng cách này thậm chí còn lớn hơn: nhóm thu nhập thấp tăng lên 23,4%, trong khi nhóm cao nhất chỉ là 16,1%.
=> Có nghĩa là, người có thu nhập thấp có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn tới 7,3 điểm phần trăm so với nhóm thu nhập cao.

Và không chỉ riêng gout. Người thu nhập thấp cũng có tỷ lệ cao hơn ở nhiều bệnh mãn tính khác như:

• Cao huyết áp: 45,2% (thu nhập thấp) so với 30,6% (thu nhập cao)
• Tiểu đường: 22,5% vs 16,7%
• Viêm khớp: 24,7% vs 14,7%
• Vấn đề răng miệng: 36,4% vs 26,4%
• Béo phì: 38,7% vs 30,5%

Và điều trớ trêu nhất là thu nhập càng thấp thì tỉ lệ từ chối khám chữa bệnh khi ốm đau lại càng cao – đơn giản vì họ không có tiền, không có thời gian, không có lựa chọn. Vòng luẩn quẩn nghèo – bệnh – không điều trị – nghèo thêm, cứ thế tiếp diễn.

Mình tự hỏi: tại sao đến cả bệnh cũng trở thành một "đặc quyền" của tầng lớp giàu? Nếu người giàu bị gout, họ sẽ được xem là người sống “hưởng thụ”. Còn nếu người nghèo bị, xã hội lại gán ghép họ “không biết chăm sóc bản thân”, “lười vận động” hay “ăn uống thiếu lành mạnh”. Cái nhãn dán ấy, có khi còn đau hơn cả cơn đau thể xác.

Bệnh không chọn người, nhưng xã hội lại luôn chọn cách để phân loại họ. Và điều đó phản ánh rõ nét một thực tế: chăm sóc sức khỏe chưa bao giờ là điều dễ dàng với người nghèo – dù đó là quyền cơ bản nhất của con người. Đằng sau một căn bệnh đôi khi là cả một hệ thống bất công, mà chúng ta không nên làm ngơ.