Vì sao Hàn Quốc gọi vùng biển giữa Hàn Quốc và Nhật Bản là “Biển Đông”? Lịch sử tên gọi East Sea

“Biển Đông” có ý nghĩa gì với Hàn Quốc?

“Biển Đông” là tên gọi mà người Hàn Quốc đã sử dụng suốt hơn 2.000 năm để chỉ vùng biển nằm giữa bán đảo Triều Tiên và quần đảo Nhật Bản. Đây không chỉ là tên địa lý mà còn mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc đối với người Hàn.

Tên gọi “Biển Đông” hiện vẫn được khoảng 77 triệu người Hàn Quốc trên toàn thế giới sử dụng và có vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người dân Hàn Quốc. Thậm chí, cụm từ này còn xuất hiện ngay trong câu đầu tiên của quốc ca Hàn Quốc.

Hàn Quốc đang đề xuất sử dụng song song “Biển Đông” và “Biển Nhật Bản”

Hiện nay, Chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy việc sử dụng song song hai tên gọi:

• East Sea (Biển Đông)
• Sea of Japan (Biển Nhật Bản)

Theo phía Hàn Quốc, đề xuất này được đưa ra dựa trên thực tế “Sea of Japan” đã được sử dụng phổ biến trên quốc tế trong thời gian dài, các nghị quyết quốc tế liên quan đến nguyên tắc ghi song song địa danh, tính khả thi trong hoạt động xuất bản bản đồ quốc tế

Lịch sử hơn 2.000 năm của tên gọi “Biển Đông”

Theo nhiều tài liệu lịch sử Hàn Quốc, tên gọi “Biển Đông” đã xuất hiện từ hơn 2.000 năm trước và là một trong những tên gọi lâu đời nhất dành cho vùng biển giữa Hàn Quốc và Nhật Bản.

Tên gọi này được ghi nhận trong nhiều tài liệu cổ nổi tiếng như:

• Samguk Sagi (Tam Quốc Sử Ký)
• Văn bia lăng mộ vua Gwanggaeto
• Bản đồ Paldo Chongdo
• Bản đồ Aguk Chongdo

Các tài liệu đều sử dụng “Biển Đông” để chỉ vùng biển phía đông bán đảo Triều Tiên.

Nhiều bản đồ cổ của Nhật Bản từng ghi “Biển Joseon”

Theo dữ liệu do Hàn Quốc công bố, nhiều bản đồ cổ của Nhật Bản trong lịch sử từng gọi vùng biển này là “Joseonhae” tức “Biển Joseon" Hoặc sử dụng các tên gọi khác thay vì “Sea of Japan”

Một số bản đồ tiêu biểu:

• “Nihon Henkai Ryakuzu” năm 1809
• “Shinsei Yochi Zendo” năm 1844

Điều này được Hàn Quốc sử dụng như một trong những cơ sở cho thấy tên gọi “Sea of Japan” không phải tên duy nhất từng được sử dụng trong lịch sử.

Quy định quốc tế về cách ghi tên địa danh chung

Theo nguyên tắc quốc tế trong sản xuất bản đồ, với các khu vực địa lý được nhiều quốc gia cùng chia sẻ, tên gọi nên được thống nhất thông qua thỏa thuận giữa các bên liên quan.

Trong trường hợp không đạt được đồng thuận về một tên gọi duy nhất, nguyên tắc quốc tế khuyến nghị sử dụng song song các tên gọi mà mỗi quốc gia đang dùng.

Nguyên tắc này đã được đề cập trong:

• Nghị quyết của Tổ chức Thủy văn Quốc tế IHO
• Hội nghị Chuẩn hóa Địa danh Liên Hợp Quốc UNCSGN

Quan điểm của Tổ chức Thủy văn Quốc tế IHO

Theo Nghị quyết 1/1972 của IHO:

• Nếu từ hai quốc gia trở lên cùng chia sẻ một khu vực địa lý nhưng sử dụng tên gọi khác nhau
• Các bên cần nỗ lực thống nhất tên chung
• Nếu chưa đạt đồng thuận, nên ghi song song các tên gọi đang được sử dụng, trừ trường hợp có trở ngại kỹ thuật

Ví dụ được nêu là: English Channel / La Manche

Quan điểm của Liên Hợp Quốc về địa danh quốc tế

Tại Hội nghị Chuẩn hóa Địa danh Liên Hợp Quốc năm 1977, nghị quyết III/20 cũng khuyến nghị:

• Với các khu vực nằm dưới chủ quyền hoặc giữa nhiều quốc gia
• Nếu chưa thống nhất được tên gọi chung
• Bản đồ quốc tế nên chấp nhận và thể hiện tất cả tên gọi liên quan

Hàn Quốc cho rằng nguyên tắc này có thể áp dụng đối với việc ghi “East Sea / Sea of Japan”.

Vì sao vấn đề tên gọi vẫn gây tranh luận?

Tên gọi vùng biển giữa Hàn Quốc và Nhật Bản hiện vẫn là chủ đề nhạy cảm về lịch sử và ngoại giao tại Đông Á.

Hàn Quốc cho rằng “Biển Đông” có lịch sử sử dụng lâu đờ, “Sea of Japan” được phổ biến rộng trong giai đoạn Hàn Quốc chịu ảnh hưởng từ Nhật Bản đầu thế kỷ 20. Vì vậy cần ghi song song để phản ánh đầy đủ yếu tố lịch sử

Trong khi đó, Nhật Bản tiếp tục sử dụng “Sea of Japan” là tên gọi chính thức trên nhiều tài liệu quốc tế.

“Biển Đông” trong văn hóa và bản sắc Hàn Quốc

Đối với người Hàn Quốc, “Biển Đông” không đơn thuần là tên địa lý mà còn gắn liền với:

• Lịch sử dân tộc
• Văn hóa truyền thống
• Bản sắc quốc gia

Tên gọi này xuất hiện trong giáo dục, văn học, truyền thông và cả quốc ca Hàn Quốc, cho thấy vị trí đặc biệt của nó trong đời sống xã hội Hàn Quốc hiện đại.