Văn hóa uống rượu không áp lực: Cách Gen Z Hàn Quốc viết lại chuẩn mực trên bàn nhậu

Văn hóa uống rượu Hàn Quốc đang thay đổi mạnh mẽ dưới góc nhìn của Gen Z. Từ nghi thức truyền thống khi uống với tiền bối đến xu hướng nói không với rượu phạt, không ép uống và sự lên ngôi của các câu lạc bộ rượu vang, giới trẻ Hàn đang viết lại chuẩn mực bàn nhậu theo hướng lịch sự nhưng không áp lực.

Văn hóa uống rượu tại Hàn Quốc từ lâu gắn liền với những quy tắc ứng xử chặt chẽ, đặc biệt khi ngồi cùng người lớn tuổi, cấp trên ở nơi làm việc, trường học hoặc trong các mối quan hệ xã hội khác. Tuy nhiên, thế hệ Gen Z đang từng bước điều chỉnh những chuẩn mực ấy theo hướng lịch sự nhưng không áp lực, tôn trọng nhưng không ép buộc.

Nghi thức uống rượu truyền thống của người Hàn

Trong văn hóa Hàn Quốc, việc rót và nhận đồ uống bằng hai tay chỉ là điều cơ bản. Khi uống trước mặt tiền bối, người trẻ thường quay mặt sang hướng khác để thể hiện sự kính trọng. Trong lúc cụng ly, ly của người nhỏ tuổi phải đặt thấp hơn ly của người lớn tuổi. Khi ly của tiền bối cạn, người trẻ cần nhanh chóng rót thêm. Chỗ ngồi xa cửa ra vào nhất thường được dành cho người có vị trí cao nhất trên bàn tiệc.

Với những người trẻ chưa từng được truyền dạy trực tiếp các quy tắc này, các video hướng dẫn trên YouTube trở thành “cẩm nang” thực tế. Nội dung thường nhắm đến sinh viên năm nhất hoặc nhân viên mới đi làm, những người muốn tạo ấn tượng tốt trong môi trường mới.

Kim Tae woon, sinh viên 22 tuổi sống tại Suwon, tỉnh Gyeonggi, cho biết gần đây anh đã xem một video của Dex, nhân vật nổi tiếng nhờ chương trình hẹn hò “Single’s Inferno” phát sóng trên Netflix.

Trong video, Dex chia sẻ chi tiết về phép tắc uống rượu truyền thống. Anh hướng dẫn cách quay mặt sang một bên khi uống, cách chạm nhẹ ly vào môi rồi đặt xuống nếu không thể uống cạn ly do tiền bối rót đầy, cũng như cách dùng một tay che phần cổ chai khi rót rượu cho người khác.

Dex thực hiện động tác quay mặt và dùng hai tay che ly khi uống để thể hiện sự tôn trọng với người lớn tuổi, một cử chỉ điển hình trong văn hóa nhậu truyền thống của Hàn Quốc.

Một trong những quy tắc khiến Kim ấn tượng nhất là việc quay người sang hướng khác khi tự rót rượu cho mình để tránh thu hút sự chú ý. Trong văn hóa Hàn, hành động tự rót rượu, gọi là jajak, vốn không được khuyến khích.

“Tôi không hiểu hết mọi quy tắc, nhưng khi uống với tiền bối, tôi vẫn cố gắng làm đúng. Dù nhiều người nói mọi thứ đã thay đổi, tôi vẫn nghĩ đàn ông thể hiện lễ nghi đúng mực sẽ tạo thiện cảm hơn, vì trong các mối quan hệ nam giới, thứ bậc và vai vế thường rõ ràng hơn so với nữ giới,” Kim chia sẻ.

“Ban đầu một số tiền bối nghĩ tôi hơi kiểu cách, nhưng sau đó họ lại đánh giá cao sự tôn trọng đó.”

Quy tắc vẫn còn, nhưng áp lực đang giảm dần

Văn hóa uống rượu của Hàn Quốc gắn chặt với tinh thần cộng đồng. Việc cùng nhau nâng ly, thậm chí cùng say, từng được xem là cách xây dựng sự gắn kết và củng cố quan hệ xã hội. Tuy nhiên, truyền thống này cũng vấp phải nhiều chỉ trích khi tạo ra môi trường áp lực, đặc biệt khi việc uống rượu trở thành nghĩa vụ hơn là lựa chọn cá nhân.

Hiện nay, dù nhiều sinh viên vẫn duy trì những phép tắc cơ bản, thời kỳ ép buộc người khác uống rượu dường như đang lùi vào quá khứ.

Khái niệm beolju, tức “rượu phạt”, ngày càng bị giới trẻ phản đối. Trước đây, người thua trong trò chơi trên bàn nhậu sẽ phải uống những hỗn hợp rượu mạnh, đôi khi khó uống. Hình thức này từng được coi là cách phá băng và củng cố trật tự thứ bậc, nhưng nay bị đánh giá là lỗi thời.

Park Yu ha, sinh viên 21 tuổi chuyên ngành mỹ thuật tại Incheon, cho biết từ khi vào đại học đến nay, cô chưa từng chứng kiến rượu phạt trong bất kỳ sự kiện sinh viên nào.

“Nếu sau này đi làm mà bị tiền bối ép uống rượu phạt, tôi sẽ nghiêm túc cân nhắc nghỉ việc. Uống rượu phải là lựa chọn cá nhân, không nên là điều bị ép buộc,” cô nói.

Không chỉ uống ít lại, một số sinh viên còn lựa chọn tổ chức các buổi gặp gỡ hoàn toàn không có cồn.

Tháng 5 vừa qua, khoa múa của Đại học Yongin đã tổ chức chương trình sinh hoạt tập thể không sử dụng rượu bia. Bàn tiệc chỉ phục vụ đồ uống không cồn và ban tổ chức ghi rõ đây là “MT không rượu”.

Gen Z Hàn Quốc: Hoặc không uống, hoặc uống có gu

Theo Lee Seung jun, 27 tuổi, sinh viên tại Seoul và là thành viên câu lạc bộ rượu vang liên trường Wine & Dining, văn hóa uống rượu trong giới Gen Z đang phân hóa rõ rệt. Hoặc bạn không uống chút nào, hoặc bạn thực sự tìm hiểu nghiêm túc về đồ uống mình chọn.

Tại các buổi hội thảo của Wine & Dining, thành viên được học về các giống nho và đặc điểm từng loại rượu vang. Cách tiếp cận này cho thấy uống rượu không còn đồng nghĩa với việc say xỉn tập thể.

“Bây giờ, uống rượu không phải để cả nhóm cùng say. Một người có thể uống nhiều, người khác không uống giọt nào mà vẫn vui vẻ bình thường. Điều đó rất tự nhiên trong nhóm bạn của tôi,” Lee nói.

Lee cho biết trong vài năm gần đây, số lượng câu lạc bộ rượu vang tại các trường đại học tăng lên đáng kể, nhờ những sinh viên tiếp cận rượu bằng sự tò mò và hứng thú thực sự.

“Tôi vẫn thích soju và bia, nhưng rượu vang không mang hình ảnh uống đến mức quá chén. Vì thế, nhiều bạn Gen Z không thích chuẩn mực nhậu kiểu cũ đã chuyển sang rượu vang và tham gia các câu lạc bộ rượu vang.”

Sự thay đổi này cho thấy một bước chuyển đáng chú ý trong văn hóa uống rượu của Hàn Quốc. Lịch sự vẫn được duy trì, nhưng áp lực đang được gỡ bỏ. Với Gen Z, tôn trọng không đồng nghĩa với phục tùng tuyệt đối, và uống rượu là lựa chọn, không phải nghĩa vụ.

Cre : Korea Herald