Góc khuất bạo lực hẹn hò tại Hàn Quốc

Theo báo cáo chuyên sâu từ tờ The Korea Herald, vụ án một người đàn ông 33 tuổi tại Jeonju hành hung bạn gái dã man đến mức nạn nhân phải nhảy xuống từ cửa sổ và tử vong đã một lần nữa làm rúng động dư luận Hàn Quốc. Điều đáng nói, cái chết này không phải là một tai nạn đơn lẻ, mà là minh chứng rõ rệt nhất cho sự thất bại của hệ thống bảo vệ pháp lý khi vẫn coi bạo lực trong quan hệ tình cảm là "chuyện cá nhân" thay vì một tội danh hình sự công cộng. Dù số vụ việc báo cáo đã vượt ngưỡng 88.000 trường hợp mỗi năm, nhưng khoảng trống pháp lý vẫn đang để ngỏ, khiến các cơ quan chức năng rơi vào thế "bó tay" nhìn nạn nhân bị hành hạ.

Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Lee Jae Myung đã cam kết sẽ thiết lập cơ sở dữ liệu chính thức đầu tiên để theo dõi các tội danh liên quan đến bạo lực hẹn hò, dựa trên dữ liệu từ Cơ quan Cảnh sát Quốc gia từ năm 2022 đến 2024. 

Chính quyền kỳ vọng việc phân tích toàn diện các vụ án bị kết án sẽ giúp ngăn chặn và nhổ tận gốc nạn giết người liên quan đến bạo lực trong tình yêu. Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý cho rằng sáng kiến này chỉ mới giải quyết được phần ngọn của vấn đề.

Giáo sư Won Hye-wook thuộc Trường Luật Đại học Inha nhận định rằng, nếu không có một khung pháp lý chuyên biệt được thiết kế cho bạo lực giữa các đối tác thân thiết, việc thu thập dữ liệu đơn thuần sẽ không thể chuyển hóa thành các biện pháp bảo vệ thực chất cho nạn nhân. 

Thực tế cho thấy bạo lực hẹn hò đang có xu hướng gia tăng nhưng lại bị báo cáo thấp hơn nhiều so với thực tế. Theo số liệu cảnh sát, số vụ báo cáo đạt 88.379 vào năm 2024, nhưng phần lớn các vụ việc đều bị bác bỏ trước khi một hồ sơ vụ án chính thức được lập ra.

Hiện nay, Hàn Quốc vẫn chưa có tiêu chuẩn hình sự cụ thể dành riêng cho bạo lực hẹn hò. Thay vào đó, các vụ việc này được truy tố dưới các điều luật rời rạc về hành hung, đe dọa hoặc bám đuôi những điều luật vốn không phản ánh đúng bản chất phức tạp của bạo lực dựa trên mối quan hệ thân mật. 

Hệ quả trực tiếp là nhiều tội danh không thể bị truy tố nếu trái với ý muốn của nạn nhân. Nếu nạn nhân yêu cầu cảnh sát không trừng phạt đối phương, nhà chức trách hầu như không có cơ sở pháp lý để tiếp tục can thiệp.

Dữ liệu do Nghị sĩ Yong Hye-in công bố cho thấy, hơn một nửa số trường hợp nghi ngờ bạo lực hẹn hò báo cáo từ tháng 1 đến tháng 7 năm 2024 đã bị đóng hồ sơ ngay tại hiện trường mà không có cuộc điều tra chính thức nào. 

Lý do phổ biến nhất là nạn nhân không muốn theo đuổi việc trừng phạt. Ông Yeo Gae-myeong, Giám đốc bộ phận kế hoạch an toàn phụ nữ tại Cơ quan Cảnh sát Quốc gia, thừa nhận rằng các sĩ quan tại hiện trường thường phải đối mặt với sự than phiền của nạn nhân vì cảnh sát không có căn cứ pháp lý rõ ràng để áp dụng các biện pháp bảo vệ khẩn cấp ngay cả khi hành vi bạo lực tái diễn nhiều lần.

Trong nhiều năm qua, hàng loạt dự thảo luật đề xuất định nghĩa pháp lý về bạo lực hẹn hò và tăng cường các biện pháp bảo vệ đã được đưa ra trước Quốc hội khóa 20 và 21, nhưng tất cả đều không được thông qua. Các nhà hoạt động vì quyền phụ nữ cho biết, cứ mỗi 15,8 giờ lại có một người phụ nữ bị đe dọa tính mạng bởi người đã hoặc đang thân thiết với họ. 

Theo tổ chức Korea Women’s Hot-Line, trong năm 2024 đã có ít nhất 181 phụ nữ bị sát hại bởi chồng hoặc bạn trai (bao gồm cả cũ và mới), cùng 396 vụ mưu sát bất thành.

Bà Choi Ran, Phó giám đốc Trung tâm Cứu trợ Bạo lực Tình dục Hàn Quốc, nhấn mạnh rằng cần phải có một đạo luật duy nhất được thiết kế với hướng lập pháp rõ ràng, thay vì nhiều dự luật phân tán như hiện nay. 

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu không có một khung pháp lý vững chắc, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục rơi vào vòng xoáy bị động, chỉ có thể phản ứng sau khi bạo lực đã dẫn đến những hậu quả thảm khốc nhất.