Khi hình ảnh công nhân bị còng tay làm rung chuyển Seoul: Tương lai đầu tư của Chaebol tại Mỹ bị đặt dấu hỏi

Đầu tư của Hàn Quốc tại Mỹ đứng trước rủi ro: Bài toán visa, hoán đổi tiền tệ và vị thế Chaebol trong chuỗi giá trị toàn cầu

 Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg ngày 25/9, Thủ tướng Hàn Quốc Kim Min-seok đã cảnh báo rằng các tranh chấp visa và vấn đề hoán đổi tiền tệ (currency swap) chưa được giải quyết với Washington có thể đe dọa làm chệch hướng hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư của doanh nghiệp Hàn Quốc vào Mỹ. Đây là một tín hiệu rõ ràng cho thấy quan hệ kinh tế song phương, vốn được xây dựng trên nền tảng hợp tác công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng đang chịu sức ép chưa từng có.

Vấn đề visa: Tâm lý bất an trong các Chaebol Hàn Quốc

 Sự cố đầu tháng 9, khi hàng trăm công nhân Hàn Quốc bị cơ quan nhập cư Mỹ bắt giữ ngay tại công trường nhà máy pin liên doanh Hyundai Motor – LG Energy Solution ở Georgia, đã tạo ra cú sốc lớn. Hình ảnh công nhân bị còng tay phát tán trên truyền thông Hàn Quốc không chỉ gây phẫn nộ dư luận mà còn đặt dấu hỏi về mức độ an toàn pháp lý đối với lực lượng lao động triển khai dự án.

 Thủ tướng Kim nhấn mạnh: “Nếu không giải quyết vấn đề visa, tiến triển thực chất gần như là bất khả thi”. Trong bối cảnh đó, các Tập đoàn Hàn Quốc (Chaebol) như Hyundai, LG, SK, Samsung vốn đang triển khai hoặc cam kết nhiều dự án tỷ USD tại Mỹ, buộc phải cân nhắc lại tốc độ và quy mô triển khai.

350 tỷ USD cam kết đầu tư: Gánh nặng dự trữ ngoại hối và yêu cầu hoán đổi tiền tệ

 Theo thỏa thuận thương mại song phương tháng 7, Seoul đã cam kết gói đầu tư bổ sung trị giá 350 tỷ USD (khoảng 477 nghìn tỷ KRW, tương đương khoảng 8.9 triệu tỷ VND) vào Mỹ. Con số này chiếm hơn 70% dự trữ ngoại hối hiện có của Hàn Quốc, một tỷ lệ cực kỳ nhạy cảm đối với nền kinh tế phụ thuộc xuất khẩu và vốn ngắn hạn.

 Washington đang gây sức ép để Hàn Quốc cam kết tiền mặt ở mức tương tự Nhật Bản, vốn đã hứa hẹn gói 550 tỷ USD. Trong khi đó, giới phân tích cảnh báo, nếu không có thỏa thuận hoán đổi tiền tệ với Mỹ, cú sốc thanh khoản có thể tái hiện kịch bản khủng hoảng tài chính châu Á 1997 – thời điểm Hàn Quốc buộc phải cầu cứu IMF.

 Tổng thống Lee Jae-myung, trong chuyến công du New York dự Đại hội đồng LHQ, cũng khẳng định rằng một thỏa thuận hoán đổi tiền tệ là điều kiện tiên quyết để giảm thiểu rủi ro đối với thị trường ngoại hối Hàn Quốc.

Phản ứng trong nước và áp lực chính trị

 Việc rót vốn khổng lồ ra nước ngoài trong bối cảnh kinh tế trong nước đối diện tăng trưởng chậm, thất nghiệp thanh niên cao và lạm phát chi phí sinh hoạt khiến dư luận đặt câu hỏi về “tính công bằng” của gói cam kết. Thủ tướng Kim cho biết, một thỏa thuận gây gánh nặng tài khóa lớn có thể cần Quốc hội phê chuẩn – dấu hiệu cho thấy tính chính trị ngày càng cao của quyết định đầu tư.

 Các Chaebol, vốn được kỳ vọng là động lực đưa Hàn Quốc tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ Mỹ, đang ở thế lưỡng nan: tiếp tục mở rộng để giữ thị phần, hay “phanh lại” vì rủi ro chính trị và pháp lý.

Quốc phòng: Nâng trần chi tiêu lên 3.5% GDP

 Ngoài kinh tế, Thủ tướng Kim còn đề cập đến kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng lên mức 3.5% GDP trong 10 năm tới, so với mức 2.32% GDP hiện tại (khoảng 57 tỷ USD năm 2025, tương đương 1.43 triệu tỷ VND). Động thái này cho thấy Seoul đang tìm cách nâng cao năng lực phòng thủ độc lập, giảm phụ thuộc vào Mỹ trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, đồng thời củng cố vị thế đàm phán khi bàn về kinh tế – thương mại.

Đánh giá và triển vọng

Ngắn hạn: Nếu khủng hoảng visa không được giải quyết, các dự án lớn tại Mỹ như nhà máy pin EV, bán dẫn và năng lượng xanh của các Chaebol sẽ bị đình trệ, kéo theo mất mát hàng tỷ USD cơ hội.

Trung hạn: Thỏa thuận đầu tư 350 tỷ USD nếu đi kèm cơ chế hoán đổi tiền tệ có thể được thông qua, nhưng nhiều khả năng phải tái cấu trúc để giảm gánh nặng dự trữ ngoại hối.

Dài hạn: Việc Hàn Quốc nâng chi tiêu quốc phòng và siết lại cam kết đầu tư ra ngoài cho thấy quốc gia này đang dịch chuyển từ “người theo sau” sang “người cân bằng lợi ích”, buộc Mỹ phải nhìn nhận Seoul không chỉ là đối tác kinh tế mà còn là một thực thể chính trị – chiến lược có quyền mặc cả.