Trợ cấp thất nghiệp vượt lương tối thiểu, gây tranh cãi và đe dọa tính bền vững của quỹ bảo hiểm việc làm

Tại Hàn Quốc, mức trợ cấp thất nghiệp tối thiểu (hạ hạn) hiện được liên kết trực tiếp với 80% mức lương tối thiểu, đồng nghĩa với việc nếu lương tối thiểu tăng thì trợ cấp thất nghiệp cũng tự động tăng theo.

Ngược lại, mức trợ cấp tối đa (thượng hạn) lại bị đóng băng suốt 6 năm liên tiếp kể từ năm 2020 dưới thời chính phủ Moon Jae-in, như một biện pháp tạm thời để đối phó với nguy cơ cạn kiệt Quỹ bảo hiểm việc làm.

Hệ thống vá víu, lộ điểm yếu: Trợ cấp tối thiểu vượt qua trợ cấp tối đa

Vấn đề nghiêm trọng đã xảy ra khi Ủy ban Tiền lương Tối thiểu quyết định tăng mức lương tối thiểu từ 10.030 won/giờ hiện tại lên 10.320 won/giờ vào năm 2025. Điều này khiến mức trợ cấp thất nghiệp tối thiểu (hạ hạn) tăng lên 66.048 won/ngày (theo 8 giờ làm việc) – vượt qua mức trợ cấp tối đa hiện đang bị giới hạn là 66.000 won/ngày.

Nếu tính theo tháng (30 ngày, 8 giờ/ngày), mức thực lãnh của người lao động nhận lương tối thiểu sau khi trừ bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập là khoảng 1.861.000 won, nhưng mức trợ cấp thất nghiệp tối thiểu hàng tháng lại là 1.925.760 won – cao hơn cả tiền lương thực nhận. Điều này tạo ra một nghịch lý nguy hiểm: người thất nghiệp nhận tiền nhiều hơn người đang làm việc.

Hệ thống trợ cấp đang bị lạm dụng và đẩy đến giới hạn

Sự “hào phóng” bất hợp lý này đang khuyến khích người lao động không đi làm mà chọn hưởng trợ cấp.

Gần đây, trên hệ thống kiến nghị quốc dân (국민신문고) đã có cả những đơn yêu cầu xem xét lại hệ thống trợ cấp thất nghiệp vì sự bất công.

Quỹ bảo hiểm việc làm thực chất đã cạn kiệt:

• Trừ khoản vay từ Quỹ quản lý tài chính công (7,720,800 triệu won),
• Số dư âm vượt quá 4.000 tỷ won,
• Chỉ trong 5 tháng đầu năm nay đã lỗ thêm 158,4 tỷ won.

Phản ứng của Bộ Lao động: Thiếu giải pháp triệt để

Dù vậy, Bộ Lao động vẫn né tránh cải cách hệ thống. Bộ trưởng Kim Young-hoon gần đây phát biểu:

“Chúng tôi sẽ không để những người buộc phải nhận trợ cấp nhiều lần bị thiệt thòi.”
→ Nhưng lại không hề đề cập đến các biện pháp ngăn chặn lạm dụng.

Ngoài ra, Bộ còn đang thúc đẩy mở rộng điều kiện hưởng trợ cấp cho cả những người lao động làm dưới 15 giờ/tuần – vốn trước đây không đủ điều kiện.

Trợ cấp thất nghiệp cần cải tổ triệt để

Hiện tại, hệ thống đã đi ngược lại mục tiêu hỗ trợ tái hòa nhập thị trường lao động, mà đang khuyến khích thất nghiệp và gian lận. Việc cấp trợ cấp quá cao cho người đóng ít phí bảo hiểm là thiếu công bằng. Hạ hạn vượt qua thượng hạn là một lỗ hổng nghiêm trọng.

Nếu tiếp tục, phí bảo hiểm việc làm buộc phải tăng trong năm tới hoặc năm sau, giống như thời chính phủ Moon.

-Cần xóa bỏ quy định ràng buộc hạ hạn với lương tối thiểu,
-Thắt chặt kiểm soát việc lạm dụng và nhận lặp lại,
-Củng cố tính bền vững và công bằng của hệ thống.