Khủng hoảng thiếu nhân lực đe dọa hệ thống suất ăn học đường nổi tiếng của Hàn Quốc

Đằng sau những khay cơm trường học nổi tiếng của Hàn Quốc là cuộc khủng hoảng lao động âm thầm

Hệ thống suất ăn học đường của Hàn Quốc từ lâu được nhiều người ngưỡng mộ nhờ thực đơn đa dạng, đầy đủ dinh dưỡng và được cung cấp miễn phí cho học sinh trên toàn quốc.

Trên mạng xã hội, hình ảnh các khay cơm inox với nhiều món ăn phong phú thường xuyên lan truyền và trở thành biểu tượng cho hệ thống giáo dục phúc lợi của Hàn Quốc.

Tuy nhiên, phía sau những bữa ăn được đánh giá cao ấy lại là một cuộc khủng hoảng ngày càng nghiêm trọng: tình trạng thiếu nhân lực kéo dài trong các bếp ăn trường học do lương thấp, công việc nặng nhọc và nguy cơ bệnh nghề nghiệp cao.

Lao động bếp ăn trường học Hàn Quốc liên tục nghỉ việc

Theo số liệu tính đến tháng 3 năm ngoái, số nhân viên bếp ăn trường học trên toàn Hàn Quốc thấp hơn khoảng 4% so với chỉ tiêu chính thức 44.000 người.

Khoảng thiếu hụt này hiện được xem là dấu hiệu khởi đầu cho làn sóng nghỉ việc ngày càng lớn.

Theo nghị sĩ Jung Hye-kyung thuộc Đảng Jinbo, từ tháng 1 đến tháng 11/2024 đã có 3.198 nhân viên nghỉ việc trước tuổi nghỉ hưu, chiếm 60,4% tổng số người rời ngành trong giai đoạn này.

Đáng chú ý, nhiều người nghỉ việc chỉ sau chưa đầy 6 tháng bắt đầu công việc.

Seoul thiếu nhân lực nghiêm trọng dù nhu cầu tuyển dụng rất cao

Việc tuyển bổ sung nhân sự ngày càng khó khăn hơn.

Trong năm ngoái, số lượng hồ sơ ứng tuyển thấp hơn 29% so với nhu cầu tuyển dụng thực tế.

Một số thành phố lớn còn ghi nhận tỷ lệ thiếu hụt nghiêm trọng hơn:

• Seoul thiếu tới 84,5%
• Ulsan thiếu 45,8%

Nguyên nhân chính đến từ điều kiện làm việc khắc nghiệt và mức lương thấp.

Nhân viên bếp ăn trường học hiện chỉ nhận mức lương cơ bản khoảng hơn 2 triệu won mỗi tháng, tương đương khoảng 1.400 USD.

Ngoài ra, nhiều người không được trả lương trong kỳ nghỉ hè và nghỉ đông.

Một người phải phục vụ gần 200 học sinh và giáo viên

Khối lượng công việc trong bếp ăn trường học tại Hàn Quốc rất lớn.

Mỗi nhân viên thường phải phụ trách suất ăn cho khoảng 200 học sinh và giáo viên, bao gồm toàn bộ quy trình:

• sơ chế nguyên liệu
• nấu ăn
• chia suất ăn
• dọn dẹp vệ sinh

Bà Lee Gap-suk, nhân viên bếp ăn trường học tại Seoul với 7 năm kinh nghiệm, cho biết:

“Trong số 15 người làm cùng bếp với tôi, chỉ có 4 người làm trên 1 năm vì phần lớn đều nghỉ việc sau 2 đến 3 năm.”

Bà cho biết số lượng học sinh phục vụ quá lớn nhưng nhân viên thay đổi liên tục khiến việc phối hợp công việc gần như không ổn định.

Nguy cơ ung thư phổi khiến nhiều người lo sợ

Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay là nguy cơ bệnh nghề nghiệp.

Nhân viên bếp ăn trường học thường xuyên tiếp xúc với khói dầu mỡ khi chiên rán thực phẩm. Điều này được cho là nguyên nhân dẫn tới nhiều bệnh hô hấp nguy hiểm, trong đó có ung thư phổi.

Từ năm 2021 đến nay, Hàn Quốc đã ghi nhận 178 trường hợp ung thư phổi ở nhân viên bếp ăn trường học được công nhận là bệnh nghề nghiệp.

Tỷ lệ mắc bệnh cao gấp hơn 5 lần so với nhiều ngành nghề khác.

Mới đây nhất, một nữ nhân viên từng làm việc 7 năm trong bếp ăn trường học đã qua đời vì ung thư phổi vào ngày 18/04 khi đang theo đuổi vụ kiện sau khi đơn công nhận bệnh nghề nghiệp của bà bị bác bỏ.

Thiếu nhân lực bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng suất ăn học đường

Tình trạng thiếu người hiện đã ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bữa ăn học sinh.

Một trường trung học công lập tại quận Seocho, Seoul từng bị phụ huynh phàn nàn sau khi giảm số lượng món ăn trong khẩu phần vì chỉ có 2 nhân viên phải chuẩn bị suất ăn cho hơn 1.000 học sinh.

Khối lượng công việc quá tải cũng khiến áp lực lên những người còn bám nghề ngày càng nặng hơn.

Hàn Quốc thử dùng robot nhưng hiệu quả còn hạn chế

Để giải quyết vấn đề, chính phủ Hàn Quốc đang thúc đẩy nhiều giải pháp như:

• sử dụng robot nấu ăn
• cải thiện hệ thống thông gió
• xây dựng tiêu chuẩn số lượng học sinh trên mỗi nhân viên bếp

Tuy nhiên, người lao động cho rằng hiệu quả thực tế vẫn còn hạn chế.

Theo kế hoạch, tiêu chuẩn nhân sự mới sẽ chỉ được hoàn thiện vào năm 2027, khiến nhiều người lo ngại tình hình hiện tại có thể tiếp tục xấu đi.

Robot chưa thể thay thế lao động con người

Một số trường học đã thử sử dụng robot chiên rán để giảm khối lượng công việc.

Tuy nhiên, nhân viên cho biết robot hiện chủ yếu chỉ xử lý được thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn, trong khi phần lớn món ăn học đường vẫn cần sơ chế và nấu thủ công.

Ngoài ra, mỗi robot có giá hơn 100 triệu won và kéo theo nhiều chi phí bảo trì.

Theo bà Lee Gap-suk:

“Người lao động vẫn phải tự tay tẩm bột, chuẩn bị nguyên liệu và chiên thực phẩm.”

 

Hệ thống hút khói cải thiện quá chậm

Hệ thống thông gió trong bếp ăn trường học cũng đang được nâng cấp nhưng tiến độ khá chậm.

Năm 2023, Sở Giáo dục Seoul từng đặt mục tiêu hoàn thiện nâng cấp toàn bộ bếp ăn trường học vào năm 2027.

Tuy nhiên đến cuối năm ngoái, mới chỉ khoảng 12% công trình được hoàn thành.

Trên toàn quốc, tỷ lệ hoàn thiện hiện mới đạt khoảng 41%.

Người lao động kêu gọi tăng nhân sự và cải thiện môi trường làm việc

Các chuyên gia và công đoàn lao động hiện kêu gọi chính phủ ưu tiên cải thiện điều kiện làm việc thay vì chỉ tập trung vào công nghệ.

Theo đại diện công đoàn lao động trường học thuộc Liên đoàn Lao động Hàn Quốc:

“Trong khi robot vẫn chưa thực sự hiệu quả, nhiều người tại hiện trường cho rằng ngân sách nên được dùng để cải thiện hệ thống thông gió và tuyển thêm nhân sự.”

Các chuyên gia y tế cũng cho rằng việc tăng số lượng nhân viên có thể giúp:

• giảm thời gian tiếp xúc khói dầu
• giảm áp lực công việc
• hạn chế tai nạn lao động
• cải thiện chất lượng bữa ăn học đường
•  

Suất ăn học đường Hàn Quốc vẫn phụ thuộc rất lớn vào lao động con người

Dù công nghệ đang được thử nghiệm, hệ thống suất ăn học đường Hàn Quốc hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào lao động thủ công.

Khác với mô hình thực phẩm chế biến sẵn, các trường học Hàn Quốc nổi tiếng nhờ phục vụ nhiều món ăn tươi và đa dạng mỗi ngày.

Điều đó đồng nghĩa vai trò của nhân viên bếp ăn trường học vẫn là yếu tố cốt lõi giúp duy trì chất lượng hệ thống này.

Giáo sư xã hội học Lee Byoung-hoon của Đại học Chung Ang nhận định:

“Cuối cùng, đây vẫn là vấn đề ưu tiên ngân sách của cơ quan giáo dục. Nếu cắt giảm những khoản chi không cần thiết, hoàn toàn có thể cải thiện điều kiện cho nhân viên bếp ăn trường học.”

Cre : The Korea Herald