Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol bị tuyên án 5 năm tù vì cản trở lệnh bắt giữ

Tòa án Quận Trung tâm Seoul ngày 16.1 đã tuyên phạt cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol 5 năm tù với nhiều cáo buộc, trong đó có hành vi cản trở nỗ lực bắt giữ của Cơ quan Điều tra Tham nhũng Quan chức cấp cao (CIO). Đây là phán quyết đầu tiên liên quan đến chuỗi vụ án phát sinh sau tuyên bố thiết quân luật bất thành hồi năm 2024 và được đánh giá có thể tạo tiền lệ quan trọng cho các vụ xét xử tiếp theo.

Tòa tuyên 5 năm tù, bác bỏ các lập luận của bị cáo

Trong phiên tuyên án được phát sóng trực tiếp trên truyền hình, Tòa án Quận Trung tâm Seoul kết luận ông Yoon phạm nhiều tội danh, bao gồm cản trở việc bắt giữ, sửa đổi sắc lệnh thiết quân luật sau khi đã ban hành và xâm phạm quyền thảo luận của các thành viên Nội các. Trước đó, công tố viên đặc biệt Cho Eun-suk đề nghị mức án tổng cộng 10 năm tù, trong đó 5 năm cho tội cản trở bắt giữ và các mức phạt khác cho những vi phạm liên quan đến thủ tục thiết quân luật, lan truyền thông tin sai lệch và hủy chứng cứ.

Thẩm phán Baek Dae-hyun nhận định mức độ nghiêm trọng của vụ việc đòi hỏi hình phạt nghiêm khắc, cho rằng bị cáo “không thể hiện sự hối lỗi và tiếp tục đưa ra những lời biện minh khó chấp nhận”.

Diễn biến vụ cản trở lệnh bắt giữ

Sau tuyên bố thiết quân luật vào cuối năm 2024, CIO đã tìm cách bắt giữ ông Yoon vào tháng 1.2025. Tuy nhiên, ông được cho là đã huy động Lực lượng An ninh Tổng thống và cảnh sát để phong tỏa khu vực nhà riêng, khiến nỗ lực bắt giữ bằng lệnh của Tòa án Quận Tây Seoul hết hiệu lực vào ngày 6.1.

Ông Yoon chỉ bị bắt giữ vào ngày 15.1 theo lệnh thứ hai. Trong quá trình xét xử, bị cáo cho rằng CIO không có thẩm quyền điều tra cáo buộc liên quan đến hành vi nổi loạn. Tuy nhiên, tòa khẳng định CIO hành động dựa trên lệnh khám xét – bắt giữ hợp pháp, đồng thời cho rằng tội danh “lạm dụng quyền lực gây cản trở quyền lợi người khác” nằm trong phạm vi điều tra của cơ quan này. Tòa cũng bác lập luận về miễn trừ truy tố đối với tổng thống, cho rằng miễn trừ không ngăn cản điều tra khi đã có đầy đủ lệnh khám xét và bắt giữ.

Tòa tiếp tục bác cáo buộc rằng CIO nộp đơn xin lệnh bắt giữ ở tòa án không đúng thẩm quyền, giải thích rằng nơi cư trú của ông Yoon khi đó thuộc khu vực xét xử của Tòa án Quận Tây Seoul.

Vi phạm quyền thảo luận của Nội các và sai phạm trong ban hành sắc lệnh

Tòa án khẳng định ông Yoon đã vi phạm quy định yêu cầu triệu tập đầy đủ các thành viên Nội các trước khi ban bố thiết quân luật. Ngày 3.12.2024, cựu tổng thống chỉ gọi một số bộ trưởng đến thông báo kế hoạch và sau đó triệu tập thêm người để đủ số lượng mở họp, trong khi bảy thành viên còn lại không hề được thông báo.

Việc không thông báo cho các thành viên này được tòa coi là xâm phạm quyền thảo luận của Nội các. Theo phán quyết, không có điều khoản “tình huống khẩn cấp” nào trong luật cho phép tổng thống bỏ qua quy trình thông báo, và lý do mà ông Yoon đưa ra liên quan đến “khủng hoảng luật pháp” hay cáo buộc “gian lận bầu cử” không đáp ứng tiêu chí tình huống đặc biệt.

Bên cạnh đó, tòa xác định ông Yoon đã ký sắc lệnh thiết quân luật vào ngày 7.12.2024 – bốn ngày sau tuyên bố ban đầu – để hợp thức hóa quá trình, dù văn bản này được soạn và trình ký sau sự kiện. Văn bản sau đó bị tiêu hủy theo chỉ đạo của cấp dưới, dẫn đến cáo buộc “làm giả tài liệu công” và vi phạm Luật Quản lý Hồ sơ Tổng thống.

Các cáo buộc liên quan đến truyền thông và xử lý dữ liệu an ninh

Công tố viên cáo buộc ông Yoon lạm dụng quyền hạn khi yêu cầu Thư ký báo chí quốc tế xây dựng tài liệu truyền thông dựa trên thông tin không chính xác về tính hợp pháp của sắc lệnh thiết quân luật. Tuy nhiên, tòa tuyên trắng án với lý do vị thư ký “không có nghĩa vụ xác minh tính đúng sai của phát ngôn tổng thống” và buộc phải truyền đạt quan điểm của nguyên thủ theo trách nhiệm công vụ.

Trong một cáo buộc khác, ông Yoon bị kết luận ra lệnh cho các quan chức Lực lượng An ninh Tổng thống xóa dữ liệu liên lạc từ điện thoại mật để né tránh điều tra hậu thiết quân luật. Tòa bác bỏ lập luận cho rằng việc thu giữ điện thoại là bất hợp pháp và xác định hành động xóa dữ liệu nhằm bảo vệ lợi ích cá nhân, cấu thành hành vi cản trở điều tra.

Kỳ vọng tạo tiền lệ pháp lý cho các vụ xét xử tiếp theo

Sau khi nghe tuyên án, ông Yoon giữ thái độ bình tĩnh, cúi chào thẩm phán trước khi rời phòng xử. Đây là bản án đầu tiên trong loạt vụ án liên quan đến cáo buộc nổi loạn và lạm quyền trong thời gian ông đương nhiệm.

Phán quyết lần này được đánh giá là có thể trở thành tiền lệ quan trọng đối với các vụ xét xử tiếp theo, đặc biệt khi ông Yoon còn đối mặt với bảy phiên tòa khác, bao gồm phiên tuyên án về cáo buộc nổi loạn dự kiến diễn ra ngày 19.2.