BẢO SAO CÀNG NGÀY GIỚI TRẺ HÀN CÀNG "CHĂM CHỈ" HƠN KHI TRỢ CẤP THẤT NGHIỆP CÒN CAO HƠN LAO ĐỘNG LƯƠNG THẤP

Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm và thị trường lao động phân cực ngày càng rõ rệt, Hàn Quốc đang đối mặt với một vấn đề gây tranh luận: mức trợ cấp thất nghiệp tối thiểu hiện cao hơn hoặc tương đương thu nhập thực nhận của người đi làm lương tối thiểu. Đây là tình huống mà theo các chuyên gia, có thể tạo ra “hệ lụy đạo đức” (moral hazard) trong hệ thống an sinh.

Trợ cấp vượt lương tối thiểu – Nghịch lý chỉ xảy ra tại Hàn Quốc trong khối OECD

Theo Viện nghiên cứu Pi-Touch, năm 2024, mức trợ cấp thất nghiệp tối thiểu của Hàn Quốc đạt khoảng 1,89 triệu won/tháng. Con số này cao hơn thu nhập thực nhận của người làm toàn thời gian ở mức lương tối thiểu, khoảng 1,84 triệu won sau khi trừ thuế và bốn khoản bảo hiểm bắt buộc.

Điều này khiến Hàn Quốc trở thành quốc gia OECD duy nhất nơi một bộ phận người thất nghiệp có thể nhận nhiều hơn người đang lao động hợp pháp với mức thu nhập thấp nhất.

Các chuyên gia cảnh báo rằng cấu trúc này có thể làm suy yếu động lực tìm việc, đặc biệt trong nhóm thanh niên vốn đang phải đối mặt với tình trạng thất nghiệp và thiếu cơ hội nghề nghiệp kéo dài.

Gia tăng rủi ro đạo đức

Trợ cấp thất nghiệp ban đầu được thiết kế như một cơ chế hỗ trợ tạm thời để người lao động vượt qua giai đoạn chuyển việc. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế trì trệ, tiền lương không tăng tương xứng và trợ cấp liên tục được điều chỉnh, khoảng cách chênh lệch giữa việc đi làm và không đi làm trở nên rất nhỏ.

Điều này dẫn đến hiện tượng ngày càng nhiều người trẻ xem trợ cấp như lựa chọn thay thế – thậm chí là lựa chọn “có lợi hơn” – so với những công việc có mức lương thấp và yêu cầu cao.

Một số chuyên gia gọi đây là “tính ỷ lại cấu trúc”, có khả năng làm giảm tỷ lệ tham gia thị trường lao động, kéo dài thất nghiệp và tạo gánh nặng lên quỹ bảo hiểm.
 

Áp lực lên ngân sách và câu hỏi về tính bền vững

Việc người thất nghiệp nhận trợ cấp trong thời gian dài có thể khiến ngân sách an sinh xã hội chịu áp lực lớn hơn. Khi số lượng người hưởng trợ cấp tăng lên, nhưng số người đóng bảo hiểm không tăng tương ứng, hệ thống có nguy cơ mất cân bằng.

Chính phủ Hàn Quốc hiện đứng trước bài toán khó:
• Giữ vai trò bảo vệ người lao động trong giai đoạn khó khăn.
• Đồng thời ngăn ngừa lạm dụng hệ thống và đảm bảo nguồn quỹ bền vững trong dài hạn.

Nhiều chuyên gia đề xuất cải tổ toàn diện chính sách thất nghiệp, bao gồm siết tiêu chí hưởng trợ cấp, tăng cường yêu cầu tìm việc, và nâng cao chất lượng công việc lương thấp để giảm chênh lệch thu nhập giữa hai nhóm.