[Độc quyền] Bộ Bình đẳng giới và Gia đình Hàn Quốc thêm điều khoản mới: “Không hỗ trợ y tế cho người di cư không có giấy tờ”

Sửa đổi hướng dẫn hỗ trợ nạn nhân bạo lực tình dục - Gây tranh cãi vì loại trừ người di cư không có giấy tờ với lý do “thiếu ngân sách y tế”

Bộ Bình đẳng giới và Gia đình Hàn Quốc (MOGEF) mới đây bị chỉ trích vì bổ sung điều khoản được cho là phân biệt đối xử với người di cư không có giấy tờ trong hướng dẫn hỗ trợ nạn nhân bạo lực tình dục. Các tổ chức xã hội cho rằng, quy định mới khiến nạn nhân là người di cư không đăng ký cư trú hợp pháp không còn được hỗ trợ chi phí y tế, làm gia tăng sự bất bình đẳng trong hệ thống trợ giúp nạn nhân tội phạm tình dục.

Theo thông tin từ văn phòng nghị sĩ Lim Mi-ae thuộc Đảng Dân chủ (ngày 26/10), trong “Hướng dẫn vận hành Dự án nâng cao quyền lợi phụ nữ và trẻ em năm 2025” của Bộ Bình đẳng giới và Gia đình, một mục mới đã được thêm vào danh sách đối tượng hỗ trợ chi phí y tế cho nạn nhân bạo lực tình dục, với nội dung: “Không áp dụng đối với người cư trú bất hợp pháp.”

Bộ Bình đẳng giới hiện đang hỗ trợ chi phí điều trị thể chất và tinh thần cho nạn nhân bạo lực tình dục và thân nhân trực hệ của họ. Đối với người nước ngoài, chương trình này cũng bao gồm hỗ trợ dưới hình thức “bồi thường và trợ giúp cho nạn nhân tội phạm.” Tuy nhiên, năm nay là lần đầu tiên điều khoản loại trừ người di cư không có giấy tờ được thêm vào.

Nguồn tin trong bộ cho biết, lý do là do người nước ngoài không được hưởng bảo hiểm y tế quốc gia, dẫn đến chi phí điều trị cho họ cao gấp 4 đến 5 lần so với người Hàn Quốc. Một quan chức Bộ Bình đẳng giới thừa nhận: “Do ngân sách y tế không dồi dào và có nhiều ý kiến phản ánh từ các cơ sở hỗ trợ rằng họ đang phải gánh nặng chi phí, nên chúng tôi đã điều chỉnh hướng dẫn này.”

Ngân sách hỗ trợ cho nạn nhân bạo lực tình dục hiện được trích từ Quỹ bảo vệ nạn nhân tội phạm của Bộ Tư pháp. Cơ quan chức năng cũng từng cân nhắc việc có nên dùng quỹ này để hỗ trợ người di cư không có giấy tờ hay không, do những ràng buộc pháp lý liên quan.

Tuy nhiên, sau khi hướng dẫn mới được áp dụng, nhiều trường hợp nạn nhân không thể được điều trị dù bị xâm hại ngay trên lãnh thổ Hàn Quốc.

Một ví dụ điển hình là vụ việc tại đảo Jeju hồi tháng trước: một phụ nữ Trung Quốc trình báo bị một người quen tấn công tình dục sau khi sử dụng ma túy. Nạn nhân bị bầm tím ở chân và mặt, đồng thời rơi vào trạng thái sang chấn tâm lý nghiêm trọng (PTSD), khiến cô gần như không thể ra ngoài. Trung tâm hỗ trợ nạn nhân bạo lực tình dục “Haebaragi” tại Jeju chỉ có thể cấp thuốc tránh thai khẩn cấp, nhưng không thể chi trả chi phí điều trị vết thương và chăm sóc tâm lý. Khi trung tâm liên hệ Bộ Bình đẳng giới, câu trả lời nhận được là “không thể hỗ trợ vì nạn nhân là người cư trú không hợp pháp.”

Như vậy, vì lý do thiếu ngân sách, chính phủ Hàn Quốc đã vô tình tạo ra sự phân biệt trong hỗ trợ nạn nhân dựa trên tình trạng cư trú.

Thực tế, ngân sách hỗ trợ chi phí y tế cho nạn nhân bạo lực tình dục đã liên tục giảm:

• Năm 2023: 2,258 tỷ won
• Năm 2024: 2,108 tỷ won, và chưa được tăng trở lại trong năm 2025.

Số người được hưởng hỗ trợ cũng giảm dần:

• Năm 2022: 12.794 người
• Năm 2023: 12.339 người
• Năm 2024: 11.207 người

Các chuyên gia và tổ chức xã hội cho rằng, việc loại trừ người di cư không có giấy tờ khỏi danh sách hỗ trợ y tế cho nạn nhân bạo lực tình dục là một hình thức phân biệt đối xử.

Theo quy định hiện nay, ngay cả trẻ em là người di cư không hợp pháp bị xâm hại tình dục cũng có thể không được nhận hỗ trợ y tế – điều gây ra lo ngại nghiêm trọng về nhân quyền.

Ngoài ra, Bộ Bình đẳng giới còn quy định rằng, trong trường hợp chi phí y tế tăng cao bất thường, cơ quan chức năng có thể kiểm tra trực tiếp tại các trung tâm tư vấn và cơ sở y tế. Điều này khiến nhiều nhân viên hỗ trợ e ngại, lo sợ bị kiểm tra nên diễn giải hướng dẫn theo hướng hạn chế, làm giảm khả năng tiếp cận của nạn nhân.

Ko Eun-bi, Phó giám đốc Trung tâm Haebaragi tại Jeju, cho biết: “Khi điều khoản ‘không hỗ trợ người cư trú bất hợp pháp’ đã được ghi rõ trong hướng dẫn, các trung tâm hoặc cơ sở y tế rất khó chủ động hỗ trợ, dù họ muốn giúp nạn nhân.”

Nghị sĩ Lim Mi-ae chỉ trích: “Chính phủ tiền nhiệm đã cắt giảm ngân sách hỗ trợ nạn nhân bạo lực tình dục, khiến nhiều trường hợp bị rơi vào vùng trống pháp lý. Việc phân biệt giữa người đăng ký cư trú và không đăng ký là đi ngược lại nguyên tắc nhân quyền cơ bản. Cần sớm phục hồi ngân sách và sửa đổi lại hướng dẫn để mọi nạn nhân đều được bảo vệ bình đẳng.”

Theo khan.co.kr