Cẩn trọng khi làm thêm trước và trong thời gian nhận trợ cấp thất nghiệp

Nếu đi làm thêm trước khi nộp hồ sơ, trong 30 ngày mà làm trên 10 ngày thì có thể bị từ chối. Hợp đồng lao động trên 1 tháng bị coi là “nhân viên thường xuyên” và có nguy cơ rớt vòng xét duyệt. Trong thời gian đang nhận trợ cấp, quy định còn khắt khe hơn – có phát sinh thu nhập phải báo ngay.

Làm thêm trước khi nhận trợ cấp thất nghiệp – tưởng không ảnh hưởng nhưng lại ảnh hưởng

Tại Seoul, chị A vừa trải qua cảnh công ty phá sản và buộc phải nghỉ việc sau hơn 2 năm rưỡi gắn bó. Nhờ công ty hỗ trợ thủ tục đăng ký trợ cấp thất nghiệp (hay còn gọi là trợ cấp tìm việc), chị phần nào yên tâm.

Thế nhưng, trong lúc chờ nộp hồ sơ, chị A đã nhận làm thêm tại một quán cà phê gần nhà, mỗi ngày 3 tiếng, tuần 5 buổi. Ban đầu chị nghĩ chỉ là việc làm thêm đơn giản, lại chưa chính thức đăng ký nên sẽ không ảnh hưởng gì. Tuy nhiên, khi nghe bạn bè cảnh báo “có thể mất quyền nhận trợ cấp”, chị bắt đầu lo lắng.

Trợ cấp thất nghiệp là gì?

Trợ cấp thất nghiệp là khoản hỗ trợ thuộc hệ thống bảo hiểm xã hội, chi trả cho người lao động bị mất việc vì những lý do ngoài ý muốn như công ty phá sản, hết hạn hợp đồng hay bị cho thôi việc. Mục tiêu chính là giúp người lao động ổn định cuộc sống trong lúc tìm việc mới.

Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều ý kiến cho rằng chế độ này dễ bị lợi dụng. Thực tế, số người nhận trợ cấp thất nghiệp từ 3 lần trở lên trong vòng 5 năm đã tăng từ khoảng 93.000 người năm 2020 lên tới 113.000 người năm 2024. Không chỉ vậy, số tiền nhận trợ cấp sai quy định (gọi là “nhận không chính đáng”) cũng tăng từ 268 tỷ won năm 2022 lên hơn 322 tỷ won năm 2024, tức tăng thêm gần 54,5 tỷ won.

Trước tình hình này, chính phủ Hàn Quốc đang siết chặt điều kiện xét duyệt và chuẩn bị cải tổ chính sách.

Điều kiện để được nhận trợ cấp thất nghiệp

Người lao động muốn hưởng trợ cấp cần đáp ứng hai yêu cầu cơ bản:

• Trong vòng 18 tháng trước khi nghỉ việc phải có ít nhất 180 ngày tham gia bảo hiểm việc làm.
• Nộp hồ sơ trong vòng 12 tháng kể từ ngày nghỉ việc.

Vì vậy, nhiều người giống chị A chọn cách chưa vội nộp hồ sơ mà đi làm thêm ngắn hạn để có thu nhập tạm thời, sau đó mới tính đến chuyện nhận trợ cấp.

Vì sao làm thêm có thể khiến mất quyền nhận?

Theo Bộ Lao động Hàn Quốc, việc đi làm thêm trước khi nộp đơn không hoàn toàn bị cấm. Nhưng nếu trong 30 ngày trước ngày nộp hồ sơ, bạn đi làm từ 10 ngày trở lên, sẽ rất khó được công nhận là “thất nghiệp thực sự”.

Đặc biệt, nếu ký hợp đồng làm việc từ 1 tháng trở lên, kể cả chỉ là bán thời gian, bạn sẽ bị phân loại là nhân viên thường xuyên thay vì lao động thời vụ. Khi đó, cơ quan xét duyệt sẽ coi bạn đã có việc làm mới, đồng nghĩa không còn thuộc diện thất nghiệp – nên hồ sơ xin trợ cấp sẽ bị loại.

Trường hợp của chị A: nếu hợp đồng với quán cà phê quy định làm từ 1 tháng trở lên, tuần 5 buổi, mỗi buổi 3 tiếng, thì gần như chắc chắn chị sẽ không đủ điều kiện nhận trợ cấp thất nghiệp.

Quy định nghiêm ngặt hơn khi đã nộp hồ sơ hoặc đang nhận trợ cấp

Một điểm cần lưu ý: quy định “được phép làm dưới 10 ngày trong 30 ngày” chỉ áp dụng trước khi nộp hồ sơ.

Khi đã nộp đơn và đang chờ xét duyệt hoặc đang trong giai đoạn nhận trợ cấp, mọi hoạt động có thu nhập đều bị giám sát chặt chẽ hơn. Người lao động phải báo cáo ngay cho trung tâm việc làm về bất kỳ khoản thu nhập nào, dù lớn hay nhỏ. Nếu không khai báo, sẽ bị coi là vi phạm và có thể bị cắt trợ cấp, thậm chí phải hoàn trả.

Người lao động cần cân nhắc kỹ trước khi nhận việc làm thêm trong giai đoạn xin trợ cấp thất nghiệp. Một hợp đồng ngắn ngủi cũng có thể khiến bạn mất toàn bộ quyền lợi. Tốt nhất, hãy tham khảo trực tiếp tại trung tâm việc làm để không rơi vào tình huống đáng tiếc như trường hợp của chị A.

Theo NEWSIS - Biên tập Kim Chi Nha